macOS Üzerine Notlar ve İpuçları

Uzun yıllardır kullandığım Windows sistemden macOS (Mac mini M1, 2020) sisteme geçerken yaptığım ayarlar, kurduğum mac uygulamaları, programları ve yeni öğrendiğim ipuçları yer almaktadır.

Homebrew Kurulumu

Homebrew’in kurulumu için terminali açın. Aşağıdaki kodu terminale yapıştırın ve enter tuşuna basın.

/bin/bash -c "$(curl -fsSL https://raw.githubusercontent.com/Homebrew/install/HEAD/install.sh)"

Homebrew Paket Program Kurulum, Güncelleme ve Kaldırma

Hazır paket programların listesi ve örnek paket kurulumu.

brew install --cask notion

Kurulu paketleri kaldırma.

brew uninstall --cask notion

Yüklü olan tüm paketleri listeler.

brew list

Yeni bir sürümü bulunan tüm kurulu paketleri listeler.

brew outdated

Kurulu tüm paketleri günceller.

brew upgrade

Homebrew’in kendisini ve ayrıca varsayılan olarak yüklenen Homebrew çekirdek paketlerini güncellemek içindir.

brew update

Kullanılmayan tüm bağımlılıklardan kurtulabilirsiniz.

brew autoremove

Homebrew, indirilen paketlerin önbelleğinde tutar, böylece tekrarlanan kurulum daha hızlı gerçekleşir. brew cleanup komutu eski indirme dosyalarını ve yüklü paketlerin eski sürümlerini önbellekten kaldıracaktır.

brew cleanup --prune=all --dry-run

Diğer yöntemle önbelleği silme.

brew cleanup --prune=all

Tek seferde günceleme ve gereksiz dosyaları silme.

brew update && brew upgrade && brew upgrade --cask $(brew outdated --cask --greedy) && brew cleanup --prune=all && brew cleanup --prune=all --dry-run

Analitiği devre dışı bırakma.

brew analytics off

Dock’tan Uygulama Kalkması için.

brew install dockutil

Gatekeeper / Karantina mesajı hatasını gidermek için.

# ~/.zshrc veya ~/.bash_profile

export HOMEBREW_CASK_OPTS="--no-quarantine"

Kullandığım Programlar

Brew paket yönetimini kullanarak kullandığım uygulamaların listesi.

brew install --cask \
    alt-tab \
    anki \
    firefox@developer-edition \
    google-chrome \
    iterm2 \
    keepassxc \
    ogdesign-eagle \
    onyx \
    pearcleaner \
    raycast \
    ungoogled-chromium \
    vlc \
    zed

macOS ve Program Ayarları

Kullandığım programlarda yaptığım ayarlar. Aşağıdaki ayarlar ise varsayılan olarak MacOS’ta kullandığım ayarlar. Bu ayarları terminal ekranını açarak tek tek yapıştırıp çalıştırmanız yeterlidir.

# dock yükseklik ayarrı
defaults write com.apple.Dock tilesize -int 40 && killall -HUP Dock

# ekran görüntülerini png değil jpg olarak (genellikle daha küçük boyutlu) alın
defaults write com.apple.screencapture type jpg

# yeni bir dosya açarken önceden görüntülenmiş dosyaları (ör. PDF'ler) açmayın
defaults write com.apple.Preview ApplePersistenceIgnoreState YES

# kütüphane klasörünü göster
chflags nohidden ~/Library

# gizli dosyaları göster
defaults write com.apple.finder AppleShowAllFiles YES

# yol çubuğunu göster
defaults write com.apple.finder ShowPathbar -bool true

# durum çubuğunu göster
defaults write com.apple.finder ShowStatusBar -bool true

killall Finder;

Fare Ayarları

Sistem Tercihleri‘ne gidin. Fare menüsüne tıklayın. Sarma yönü: Doğal‘ı pasif hale getirin.

Sistem Önbellek Dosyalarını Temizleme

Uygulama önbelleğini (kullanıcı önbelleği de denir) manuel olarak silmek için şu adımları izleyin.

Finder’ı açın ve Git > Klasöre Git’i seçin
~/Library/Caches yazın ve Enter’a basın
Bir şeylerin yanlış gittiğinden endişeleniyorsanız klasörleri yedekleyin
Tümünü seçin ve silin.

Yerel macOS Temizleyici (Depolamayı Optimize Etme)

macOS’unuzun kendi temizleyicisi mevcuttur. Muhtemelen dolu disk alanınızı kontrol ederken karşılaşmışsınızdır.

Şimdi Apple Logosu > Bu Mac Hakkında > Depolama > Yönet‘e tıklayın.

Kenar çubuğunda Mac’inizdeki ana dosya kategorilerini göreceksiniz. Belgeleri gözden geçirmek muhtemelen en verimli seçenek olacaktır. Boyutu kontrol edin ve Son Erişim’e tıklayın. Ardından gereksiz bulduğunuz dosyaları silebilirisiniz.

Aynı şekilde bazı eski uygulamaları silebilirsiniz. Bu özellik, ücretsiz bir Mac temizleyicisine bir alternatif olabilir; tek sorun, büyük ölçüde yüzeyde çalışmasıdır. Gereksiz sistem dosyalarını kaldıramaz veya “Diğer” tarafından işgal edilen gri alanları analiz edemezsiniz.

macOS Sonoma’da Caps Lock Simgesini Kapatma Kılavuzu

macOS Sonoma sürümünde Caps Lock simgesini kapatmak oldukça kolay. Bunun için terminal üzerinden aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz:

sudo defaults write /Library/Preferences/FeatureFlags/Domain/UIKit.plist redesigned_text_cursor -dict-add Enabled -bool NO

Bu işlem, Caps Lock simgesini devre dışı bırakacak ve daha sade bir yazı deneyimi sunacaktır.

macOS’u Sürekli Açık Tutma

Bilgisayarınızın uyku moduna geçmesini istemiyorsanız, terminalde şu komutları kullanabilirsiniz:

caffeinate
caffeinate -t 1200

İlk komut, cihazınızı süresiz olarak açık tutarken, ikinci komut belirli bir süre (örneğin 1200 saniye) boyunca açık kalmasını sağlar.

macOS Dock ve LaunchPad’i Yeniden Başlatma

Dock veya LaunchPad’de bir sorun yaşıyorsanız, bunları hızlıca sıfırlayabilirsiniz. Terminali açın ve şu komutu çalıştırın:

defaults write com.apple.dock ResetLaunchPad -bool true; killall Dock

Bu işlem, LaunchPad’i sıfırlayarak örneğin ‘Epic Games Başlatıcısı’ gibi simgeleri kaldırmanıza olanak tanır.

macOS’ta Bir Klasördeki Tüm Dosyaları ve Alt Dizin İçeriklerini Listeleme

Bir klasördeki tüm dosyaları ve alt dizin içeriklerini listelemek için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:

find ~/Desktop/Sample/ -type f
find /Path/To/List -type f > FilesWithPaths.txt

İlk komut, belirtilen klasördeki tüm dosyaları listelerken, ikinci komut bu listeyi bir dosyaya kaydeder.

macOS Klasör İçerisindeki Atılan Dosyaları Otomatik Olarak Taşıma

Bir klasöre eklenen dosyaları otomatik olarak başka bir klasöre taşımak için Automator uygulamasını kullanabilirsiniz. Örneğin, masaüstüne eklenen yeni ekran görüntülerini belirli bir klasöre taşımak için özel bir eylem oluşturabilirsiniz. Bu işlemi nasıl yapacağınızı öğrenmek için bu videoyu izleyebilirsiniz.

Mac Mouse Fix

Standart fare kullanıyorsanız ayarları sizi rahatsız edebilir. Bunu gidermek için Mac Mouse Fix programı kurun ve Enable Mac Mouse Fix aktif hale getirin.

Speed: High
Smoothess: Regular
Diğer kısayolları istediğiniz gibi ayarlayabilirsiniz.

Windows CTRL Tuşunu Kullanma

Windows’ta CTRL tuşu kullanımına alışkınsanız ve macOS’ta da benzer bir deneyim yaşamak istiyorsanız, aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

Ayarlar > Klavye > Klavye Kestirmeleri > Niteleme Tuşları yolunu izleyin.
Burada Klavyeyi Seç seçeneğine tıklayın.

Daha sonra:

- Kontrol (⌃) Tuşu: ⌘ Komut
- Komut (⌘) Tuşu: ⌃ Kontrol

olarak yerlerini değiştirin.

Masaüstü ve Dock

Simge durumu ve küçültülmüş penece canlandırması > Ölçekleme Efektiyle
Pencereleri uygulama simgesine küçült > Aktif

Menü Çubuğu

Menü çubuğuğunı otomatik olarak gizler ve göster > Her Zaman
Menü çubuğu arkaplanı göster > Aktif

Karabiner-Elements

Windows ve macOS işletim sistemlerinde klavye ayarları farklılık göstermektedir. Eğer Windows işletim sistemindeki klavye ayarlarını kullanmak istiyorsanız. Karabiner-Elements programını kurmanız yeterlidir.

Sistem Tercihleri‘ne gidin.
Klavye‘ne menüsüne tıklayın.
Klavye Türünü Değiştir seçeğine tıklayarak adımları tamamlayın.
Ayrıca Karabiner-Elements içerinde yer alan Virtual Keyboard kısmında ANSI olarak değiştirin.

Çift tırnak (“) eğer çalışmıyorsa Karabiner-Elements açın, daha sonra Simple modifications kısmından aşağıdaki gibi düzenlemeleri gerçekleştirin.

grave_accent_and_tilde (`)	non_us_backslash
non_us_backslash	grave_accent_and_tilde (`)
left_command	left_control
left_control	left_command

Klavye Kurulum Yardımcısı yardımcısı açılmıyorsa, terminali açıp kodu çalıştırmanız yeterlidir.

sudo rm /Library/Preferences/com.apple.keyboardtype.plist

VLC Media Player

Ayarlar menüsünden Kısayol Tuşları sekmesinde yaptığım ayarlar.

Daha Hızlı (Hassas) : D
Daha Yavaş (Hassas) : S
Çok Kısa Geri Atlama : Z
Çok Kısa İleri Atlama : X

Videoları tam ekran yapmak için Ayarlar menüsünden Tümü Görüntülensin düğmesine tıklayın. Arayüz > Temel Arayüz > macosx > Arayüz görüntünün doğal boyutlarına göre ayarlansın onay kutusunu kaldırın.

iTrem2

Make iTrem2 Default Term
Settings
- General
  - Closing
    - Quit when all windows are closed
- Appearence
  - General
    - Minimal
- Profiles
  - General
    - Directory: /Users/ahmet/Downloads
- Profiles
  - Session
    - Status bar enabled
      - CPU
      - RAM
      - Network
      - Snippet

İndirilmesi gereken eklentiler

git clone https://github.com/zsh-users/zsh-autosuggestions ${ZSH_CUSTOM:-~/.oh-my-zsh/custom}/plugins/zsh-autosuggestions
git clone https://github.com/zsh-users/zsh-syntax-highlighting.git ${ZSH_CUSTOM:-~/.oh-my-zsh/custom}/plugins/zsh-syntax-highlighting
git clone https://github.com/zsh-users/zsh-completions ${ZSH_CUSTOM:-~/.oh-my-zsh/custom}/plugins/zsh-completions

~/.zshrc dosyasına eklenecek olan ayarlar.

ZSH_THEME="powerlevel10k/powerlevel10k"

plugins=(
    git
    zsh-completions
    zsh-autosuggestions
    zsh-syntax-highlighting
    web-search
)

p10k eklentisi dosyası indirme p10k configure ayarları düzenleme.

git clone --depth=1 https://github.com/romkatv/powerlevel10k.git ${ZSH_CUSTOM:-$HOME/.oh-my-zsh/custom}/themes/powerlevel10k

p10k configure

itermde Last login sürekli çıkmasını engellemek için için aşağıdaki kodu çalıştır.

touch ~/.hushlogin

Varsayılan .zshrc alias ve diğer kısayollar

export HOMEBREW_CASK_OPTS="--no-quarantine"

# =========================================================
# NAVİGASYON
# =========================================================
alias dl='cd ~/Downloads'
alias dt='cd ~/Desktop'
alias dc='cd ~/Documents'

# =========================================================
# GENEL KISAYOLLAR
# =========================================================
alias ll='ls -la'
alias c='clear'
alias h='history'
alias reload='source ~/.zshrc'
alias pil='battery=$(pmset -g batt | grep -o '"'"'[0-9]*%'"'"') && echo "🔋 Pil: $battery"'
alias zrc='nano ~/.zshrc'

# =========================================================
# COLIMA
# =========================================================
alias cst='colima start'
alias csp='colima stop'
alias csr='colima restart'
alias csta='colima status'

# =========================================================
# DOCKER
# =========================================================
alias dps='docker ps'                      # çalışan container'lar
alias dpsa='docker ps -a'                  # tüm container'lar
alias dimg='docker images'                 # indirilen image'lar
alias dstart='f() { docker start "$1" };f' # container başlat -> dstart portainer
alias dstop='f() { docker stop "$1" };f'   # container durdur -> dstop portainer
alias drestart='f() { docker restart "$1" };f'  # container yeniden başlat
alias dlogs='f() { docker logs "$1" };f'   # logları gör -> dlogs portainer
alias drm='f() { docker rm "$1" };f'       # container sil -> drm portainer
alias drmi='f() { docker rmi "$1" };f'     # image sil -> drmi <image_adı>

# =========================================================
# DOCKER COMPOSE
# =========================================================
alias dcup='docker compose up -d'          # arka planda başlat
alias dcdown='docker compose down'         # durdur ve kaldır
alias dcps='docker compose ps'             # durum
alias dclogs='docker compose logs'         # loglar

# =========================================================
# GENEL TEMİZLİK
# =========================================================
alias dprune='docker system prune'         # kullanılmayan her şeyi temizle
alias dvprune='docker volume prune'        # kullanılmayan volume'ları temizle

# =========================================================
# TMUX
# =========================================================
alias ta='tmux attach -t'
alias tk='tmux kill-session -t'
alias tl='tmux ls'
alias tn='tmux new -s'
alias th='tmux split-window -h'
alias tv='tmux split-window -v'

Zed Editör Ayarları

Extensions
- Languages
  - HTML
  - PHP
- Icon Themes
  - Material Icon Theme
- Themes
  - One Dark Pro
- Language Servers
  - Emmet
  - LiveServer
ACP Registry
- Qwen Code
- Gemini CLI
- OpenCode
- Claude Agent

settings.json

// Zed settings
//
// For information on how to configure Zed, see the Zed
// documentation: https://zed.dev/docs/configuring-zed
//
// To see all of Zed's default settings without changing your
// custom settings, run the `open default settings` command
// from the command palette or from `Zed` application menu.
{
  "icon_theme": "Material Icon Theme",
  "theme": "One Dark Pro",
  "show_edit_predictions": false,
  "ui_font_size": 15,
  "buffer_font_family": "Menlo",
  "when_closing_with_no_tabs": "keep_window_open",
  "buffer_font_size": 13,
  "base_keymap": "SublimeText",
  "tab_size": 4,
  "soft_wrap": "editor_width",
  "vim_mode": false,
  "restore_on_startup": "last_session",
  "ensure_final_newline_on_save": false,
  "remove_trailing_whitespace_on_save": false,
  "format_on_save": "off",
  "autosave": "off",
  "telemetry": {
    "diagnostics": false,
    "metrics": false,
  },
  "minimap": {
    "show": "always",
  },
  "project_panel": {
    "auto_fold_dirs": true,
  },
  "git": {
    "git_gutter": "hide",
    "inline_blame": {
      "enabled": false,
      "show_commit_summary": true,
    },
  },
  "prettier": {
    "allowed": true,
    "htmlWhitespaceSensitivity": "ignore",
    "bracketSameLine": true,
    "printWidth": 10000,
    "tabWidth": 4,
    "jsxBracketSameLine": true,
  },
  "terminal": {
    "font_family": "JetBrainsMono Nerd Font",
  },
  "file_types": {
    "HTML": ["volt"],
  },
  "languages": {
    "PHP": {
      "enable_language_server": false,
    },
  },
  "agent_servers": {
    "claude-acp": {
      "type": "registry"
    },
    "opencode": {
      "type": "registry"
    },
    "gemini": {
      "type": "registry"
    },
    "qwen-code": {
      "type": "registry"
    }
  },
  "file_scan_exclusions": [
    "**/.git",
    "**/.svn",
    "**/.hg",
    "**/.jj",
    "**/CVS",
    "**/.DS_Store",
    "**/Thumbs.db",
    "**/.classpath",
    "**/.settings",
    "**/.jpg",
    "**/.jpeg",
    "**/.png",
    "**/.gif",
    "**/.ttf",
    "**/.tga",
    "**/.dds",
    "**/.ico",
    "**/.eot",
    "**/.pdf",
    "**/.swf",
    "**/.jar",
    "**/.tbz2",
    "**/.gzip",
    "**/.sass-cache",
    "**/*.zip",
    "**/*.css.map",
    "**/node_modules",
    "**/*.sublime-project",
    "**/*.sublime-workspace",
    "**/.ropeproject",
    "**/sftp-config.json",
  ],
  // "restore_unsaved_buffers": false,
  // "hover_popover_enabled": false,
  // "session": {"restore_unsaved_buffers": false},
  // "exclusions": ["**/node_modules/**",
  // "**/bower_components/**"],
  // "theme": "Github Dark Dimmed",
  // "gutter": {
  //   "code_actions": false,
  // },
}

keymap.json

// Zed keymap
//
// For information on binding keys, see the Zed
// documentation: https://zed.dev/docs/key-bindings
//
// To see the default key bindings run `zed: open default keymap`
// from the command palette.
[
    {
        "context": "Workspace",
        "bindings": {
            "cmd-k cmd-u": "editor::ConvertToUpperCase",
            "cmd-k cmd-l": "editor::ConvertToLowerCase",
            "alt-f3": "editor::SelectAllMatches",
            "cmd-alt-w": "workspace::CloseWindow",
            "cmd-alt-p": "projects::OpenRecent",
            "alt-1": "terminal_panel::Toggle",
            "cmd-t": "workspace::NewFile",
            "cmd-shift-z": "workspace::ToggleZoom"
            //"alt-1": "terminal_panel::ToggleFocus"
            //"ctrl-w": ["pane::CloseActiveItem", { "saveIntent": "saveAll" }]
            //"alt-1": "workspace::ToggleBottomDock",
        }
    }
]

Ungoogled Chromium

Ungoogled Chromium, Google web hizmetlerine bağımlı olmayan Chromium’dur. Videolu anlatım ile kolaylıkla adımları takip edebilirsiniz.

Chrome Eklenti Yükleme

Eklentileri yalnızca crx’i indirmek yerine doğrudan yüklemek istiyorsanız, ayarları değiştirmeniz gerekir.

Arama kutusuna chrome://flags/#extension-mime-request-handling metin yapıştırın. Always prompt for install seçeneği seçin ve yeniden başlatın.

Chrome Web Mağazasından eklenti indirmek için Chromium Web Store eklentisi indirin. Artık eklenti yükleyebilirsiniz.

Arama kutusuna chrome://settings/cookies metin yapıştırın. Tüm pencereler kapatıldığında çerezleri ve site verilerini temizleme‘yi pasif hale getirin.

Arama Motorunu Değiştirme

Arama kutusuna chrome://settings/search metin yapıştırın. Adres çubuğunda kullanılan arama motoru‘nu istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz.

Tarayıcıda Kullandığım Eklenti Ayarları

Chrome tarayıcısında kullandığım eklentilerin özelleştirmiş ayarları.

Video Speed Controller
- Decrease speed: 0.25
- Increase speed: 0.25
- Increase speed: 5
- Advance: 5
- Advance: 5
- Preferred speed: 1.25
- Audio support: Etkin
- Remember playback speed: Etkin
- Hide controller by default: Etkin
uBlock Origin Lite
- Ayarlar
  - Engellenen isteklerin sayısını araç çubuğu simgesinde göster: Devre Dışı
- Filtre Listeleri
  - AdGuard/uBO – URL Tracking Protection: Etkin
  - Block Outsider Intrusion into LAN: Etkin
  - EasyList – AI Suggestions: Etkin
  - EasyList/uBO – Cookie Notices: Etkin
  - EasyList – Notifications: Etkin
  - EasyList – Other Annoyances: Etkin
  - EasyList/uBO – Overlay Notices: Etkin
  - EasyList – Social Widgets: Etkin
  - EasyList – Chat Widgets: Etkin
KeePassXC-Browser
- Eklenti Ayarları
  - Dosya URL’lerine erişime izin ver: Etkin
- Bağlı veri tabanları
  - Bağlan
- KeePassXC > Ayarlar > Tarayıcı Bütünleşmesi > Tarayıcı bütünleşmeyi kullanılsın > Chromium
Enhancer for YouTube
- Oynatma kalitesini otomatik seç
  - Videolar: 1080p HD
  - Oynatma listeleri: 1080p HD
  - Açılır pencere oynatıcısı ve gömülü videolar: 1080p HD
  - Tam ekrana geçildiğinde farklı bir oynatma kalitesi seç
    - Videolar (tam ekranda): 1080p HD
    - Oynatma listeleri (tam ekranda): 1080p HD
  - Açılır pencere oynatıcısı ve gömülü videolar (tam ekranda): 1080p HD
- Otomatik oynatma
  - Otomatik oynatmayı kapat: Devre dışı
  - Arka plandaki sekmelerde yüklenen videoların otomatik oynatılmasını önle: Devre dışı
  - Ön plandaki sekmede bir video oynatılıyorsa, arka plandaki videoları duraklat: Devre dışı
- Kontrol düğmeleri
  - Düğmelerin hepsi: Devre dışı
- Görünüm
  - Short’ları dönüştür: Etkin
  - Short’ları gizle: Etkin
  - İlgili videoları gizle: Etkin
  - Sohbeti gizle: Etkin
  - Yorumları gizle: Etkin
  - YouTube’un “Sinema modu”nu otomatik olarak etkinleştir: Etkin

Faydalı Programlar

Userscripts on the App Store: Kullanıcı betikleri oluşturmak ve yönetmek için harika bir araç.
macOS CTRL X Özelliğini Aktif Eden Uygulama: Kesme (CTRL+X) özelliğini macOS’ta etkinleştirmek için bu uygulamayı kullanabilirsiniz.
PeaZip: Ücretsiz bir arşivleme programı olan PeaZip ile RAR, TAR ve ZIP dosyalarını kolayca açabilirsiniz.
macOS (Cap) Ekran Kaydı Programı: Profesyonel ekran kayıtları oluşturmak için Cap’ı deneyebilirsiniz.