Uzun yıllar Sublime Text editörünü kullandıktan sonra, yeni bir editör dikkatimi çekmeye başladı. Zed Editör’e yavaş yavaş geçiş yapmamın temel nedeni, hız ve büyük dosyalarla çalışma kolaylığı sunması. Sublime Text arayüzüne alıştıktan sonra yeni bir editöre geçiş yapmak başlangıçta biraz zorlayıcı olsa da, bu geçişi büyük olasılıkla tamamlayacağım.
Zed Industries ekibi, bu alandaki ilk deneyimlerini yaşamıyor. Daha önce Atom editörünü geliştiren ekip, şimdi yeni bir vizyonla bu projeye odaklanmış durumda. Şu an için başarılı bir şekilde ilerleyen ekip, sundukları yeni özelliklerle olumlu bir izlenim yaratıyor.
Biz Zed Industries, sizin ve ekibiniz için dünyanın en iyi metin düzenleyicisini geliştirme vizyonuna sahip küçük ve tutkulu bir ekibiz.
Zed bizim ilk editörümüz değil. 10 yılı aşkın süredir geliştiriciler için araçlar geliştirme deneyimimizin doruk noktası. Hacklenebilir metin editörü Atom’u ve tamamen yeni nesil masaüstü uygulamalarını başlatan öncü yazılım platformu Electron’u yarattık. Ayrıca dünyanın en popüler editörleri tarafından kullanılan gelişmiş bir sözdizimi ayrıştırma çerçevesi olan Tree-sitter’ı da inşa ettik. Önemli araçlar geliştirmek bizim DNA’mızda var.
Şimdi, aynı azim ve yeni bir vizyonla yeni bir şey inşa ediyoruz. En iyi yazılımın, detaylara benzersiz bir özen gösterilerek el yapımı olduğuna inanıyoruz. Yazılım geliştirmenin paylaşılan bir deneyim olduğunda daha iyi olduğuna inanıyoruz. Yazılım yazmanın daha iyi bir yolu olduğuna inanıyoruz ve bu sadece maceranın başlangıcı.
macOS ve Linux desteği sunan bu editörün, şu anda beta aşamasında olan Windows desteğinin çok kısa bir süre içinde aktif hale gelmesi bekleniyor.
https://zed.dev/download adresinden sisteminize uygun sürümü indirip kurabilirsiniz.
Zed’in kararlı sürümünü Homebrew aracılığıyla da yükleyebilirsiniz:
brew install --cask zed
Çoğu Linux kullanıcısı için Zed’i kurmanın en kolay yolu kurulum betiğimizi kullanmaktır:
curl -f https://zed.dev/install.sh | sh
Zed Editör, bu geçişi kolaylaştırmak için alışık olduğunuz klavye kısayollarını hızlı bir şekilde tanımlamanıza olanak tanır. Bunun için settings.json dosyasında "base_keymap": "SublimeText", ayarını etkinleştirmeniz yeterlidir.
VSCode:
{
"base_keymap": "VSCode"
}
Atom:
{
"base_keymap": "Atom"
}
JetBrains:
{
"base_keymap": "JetBrains"
}
None:
{
"base_keymap": "None"
}
SublimeText:
{
"base_keymap": "SublimeText"
}
TextMate:
{
"base_keymap": "TextMate"
}
Zed, çalışma alanlarınız ve projelerinizle ilgili verileri saklamak amacıyla yerel SQLite veritabanları oluşturur. Bu veritabanları; bir projede açtığınız sekmeleri ve bölmeleri, her açık dosyanın kaydırma konumunu, açtığınız tüm projelerin listesini (son projeler modal seçicisi için) gibi bilgileri depolar. Bu veritabanlarını aşağıdaki konumlarda bulabilir ve inceleyebilirsiniz:
macOS: ~/Library/Application Support/Zed
Linux ve FreeBSD: ~/.local/share/zed (XDG_DATA_HOME ya da FLATPAK_XDG_DATA_HOME)
Windows: %LOCALAPPDATA%\Zed
Çalışma alanı geri yükleme davranışını aşağıdaki ayarlarla özelleştirebilirsiniz:
{
// Çalışma alanı geri yükleme davranışı.
// Tüm çalışma alanları (“last_session”), son çalışma alanı (‘last_workspace’) veya “none”
"restore_on_startup": "last_session",
// Dosyayı tekrar açarken önceki dosya durumunu geri yüklemeyi denemek isteyip istemediğiniz.
// Örneğin, düzenleyiciler için seçimler, katlamalar ve kaydırma konumları geri yüklenir.
"restore_on_file_reopen": true,
// Diskte silinen dosyaları otomatik olarak kapatmak isteyip istemediğiniz.
"close_on_file_delete": false
}
Yerel Git Desteği sayesinde, başka bir programa ihtiyaç duymadan repolarınızı kolayca yönetebilirsiniz.
Birçoğunuzun Git’i Zed içinden kullanabilmek istediğini uzun zamandır duyuyoruz. Her şey için değil ama özellikle %90 “git-commit”, “git-push” iş akışı için, her seferinde bağlam değiştirmek zorunda kalmak çok yavaş.
Aşağıda listelenen tüm Git özelliklerini kullanabilirsiniz.
git add
git branch
git status
git reset
git blame
git init
git diff
git checkout
git push
git pull
git fetch
git commit
Eklenti havuzu, şu anda 718 farklı eklenti sunmaktadır. Tema, ikonlar, snippet’ler ve daha birçok eklenti ile editörünüzü kişisel tercihleriniz doğrultusunda özelleştirme imkânı sağlar. Eğer kendi eklentinizi geliştirmek isterseniz, bu sayfayı ziyaret etmeyi unutmayın.
Zed, zengin bir doküman sayfası sunarak ayarlardan ipuçlarına kadar ihtiyaç duyabileceğiniz tüm bilgileri kapsamlı bir şekilde sağlamaktadır. Eğer desteğe ihtiyaç duyarsanız, web sitesinde yer alan destek bölümü size yardımcı olacaktır.
Zed Editör’ün yol haritasını buradan takip edebilirsiniz.
Zed Editöründe Yapay Zekayı Nasıl Kullanıyorum
Uzun yıllar Sublime Text kullandıktan sonra, bir aydır Zed editörünü kullanıyorum.
Şimdi asıl konuya gelelim: Yapay zekâ ile kod editörleri arasında bir yarış başladı. Sublime Text, geleneksel yöntemlerle kod yazmak isteyenler için hâlâ birinci sırada; en azından benim gönlümde öyle.
VSCode’dan çatallanarak geliştirilen diğer hiçbir editörü bir türlü sevemedim.
Zed editörünü ilk çıktığı günden beri takip ediyorum. Zaman zaman kullansam da bir türlü tam geçiş yapamamıştım. Sadece Sublime Text’in büyük dosyaları açamadığı durumlarda ikincil editör olarak kullanıyordum. Zed editörü bu konuda diğer editörlere büyük fark atıyordu.
Artık bütün ayarlarımı ve eklentilerimi Sublime Text’ten Zed editörüne taşıdım. Günlük kodlama ve geliştirme süreçlerimde artık stabil bir şekilde, birincil editör olarak kullanabiliyorum.
Yapay zekâ entegrasyonu konusunda ise diğer tüm editörlere kıyasla çok daha hızlı hareket eden bir ekibe sahip.
Ayarlar kısmından LLM sağlayıcılarının uzun bir listesine ulaşabilirsiniz. Anthropic Claude Code’dan Openai Codex’e, yerel LM Studio’dan Ollama’ya kadar şu an 15 farklı sağlayıcı ekli durumda. Ayrıca dışarıdan kuracağınız eklentilerle bu sayıyı artırabilirsiniz.
LLM sağlayıcılarından birini seçtikten sonra kod asistanlarını kullanmak oldukça eğlenceli hâle geliyor. Yapay zekâya kod yazdırırken bir de takip özelliğini kullanırsanız, asistanın satır satır yazdığı kodları görebilirsiniz.
En sevdiğim diğer özellik ise uzaktan geliştirme oldu. Bu özellik, evdeki bilgisayarıma SSH ile istediğim yerden anında erişme ve kodlara müdahale etme imkânı sağlıyor.
Yapay zekâ süreçlerini artık sadece bilgisayar başında değil, mobil cihazlardan da takip edebiliyorum.
Bunun için kurduğum sisteme gelirsek; bütün yapay zekâ kodlamalarını Mac Mini cihazımda yapıyorum. Tailscale ile iPhone ve diğer tüm bağlı cihazlarımdan bu sisteme erişebiliyorum.
iPhone cihazımda Termius uygulaması bu noktada çok işe yarıyor. Ayrıca SSH ile bağlantı kopmalarını engellemek için terminalde tmux kullanarak arka planda işlerin devam etmesini sağlıyorum.
Yeni özellikler gelmeye de devam ediyor. En son Git grafik özelliğini eklediler; bu da Git’in üzerine kaymak oldu.