İnsan kendini başkalarından üstün nasıl gösterir? Tek cümleyle: Başkalarını inkâr ederek. Kendin yukarı tırmanamıyorsan, başkalarını aşağı çekmen yeterlidir, değil mi? Bu, tipik bir yengeç zihniyetidir. Yengeçlerle dolu bir kovada, aslında kovadan kolayca çıkabilecek olmalarına rağmen, alttaki yengeçler genellikle birbirlerini tutarak diğerlerinin kaçmasını engeller. 1
[..]
Edebiyat belli ölçüde siyaseti yansıtır ve ona hizmet edebilir, ancak siyasetin edebiyatı tamamen belirlemesi hem acınası hem de sıkıcıdır. Kültürünü ve ülkeni gerçekten seviyorsan, onlar için somut bir şey yapamıyorsan bile, bu tür karanlık yollarla üstünlük duygusu aramamalısın. Tarihi hatırlamak, tarihin içinde yaşamak demek değildir.
[..]
Bu yüzden okumak, insanı küçültmek değildir; hele ki başka ülkelerin edebiyatı üzerinden üstünlük aramak hiç değildir. Bir eserin içsel düşünsel çekirdeğini derinlemesine incelemek istemiyorsan bile, yazarın kelimelerini takip ederek akan duyguları hissetmek, kahramanla birlikte kitapta bir kez daha yaşamak bile başlı başına değerlidir. Kültürel özgüven, başka kültürleri küçümsemek ya da dışlamak değil; kendi ulusal kültürünü derinlemesine inceledikten sonra, onda barınan cazibeden derinden etkilenmek ve onun yeni bir çağda yeniden canlanmasına katkı sunmaya istekli olmak demektir. Farklı kültürleri kapsayıcı, hoşgörülü ve açık bir tutumla karşılamak gerekir. 2
[..]
İnsanlar arasında yalnızca ten rengi ve dil farkı vardır; uygarlıklar arasında ise yalnızca rengârenk çeşitlilik bulunur. Üstünlük ya da aşağılık diye bir ayrım yoktur. Kendi ırkını ve uygarlığını diğerlerinden üstün görüp başka uygarlıkları dönüştürmeye, hatta onların yerine geçmeye kalkmak, düşünsel olarak aptalca, sonuçları bakımından ise felakettir. 3
Çin Devlet Başkanı’nın Asya Medeniyetler Diyaloğu Konferası’nın açılışında yaptığı konuşma aslında ne kadar da kendiyle çeliştiğinin bir göstergesi haline geldi. Doğu Türkistan’da yapılan zulüm aslında Çin’in politikalarının ne kadar tam tersini gösterdiğinin de çok basit bir örneği.