İzlediklerim: Mitolojinin Gücü

“İzlediklerim” adlı serinin ikinci programı olan Mitolojinin Gücü hakkında sizlerle bazı bilgiler paylaşmak istiyorum. TRT2 YouTube kanalında yayınlanan bu program, Ayşe Böhürler’in moderatörlüğünde Alev Alatlı, Aynur Koçak ve diğer değerli konukların katılımıyla gerçekleşiyor. 17 bölümden oluşan seri, Doğu’dan başlayarak Batı’ya kadar uzanan mitoloji tarihi ve felsefesine dair kapsamlı bir yolculuk sunuyor.

Tarih, din, felsefe ve mimari gibi pek çok farklı konuyu ele alan bu bilgi dolu program, izleyicilere zengin bir perspektif kazandırmayı hedefliyor. Her bir bölümü izlerken sakin bir ortamda ve not alarak takip etmenizi tavsiye ederim. Daha sonra notlarınızı gözden geçirdiğinizde, edindiğiniz bilgilerin ne kadar derin ve kıymetli olduğunu fark edeceksiniz.

Notlar

“Mitolojinin Gücü” programını izlerken aldığım birkaç notu sizinle paylaşmak istiyorum. Bunlar, 17 programlık video serisinde aldığım yüzlerce nottan sadece birkaçıdır. Umarım sizler için de faydalı olur.

• Yunan mitolojisini en az emperyalizmin kadar tehlikelidir.
• Asya medeniyetin uç beyliği Türklerdir.
• Türk tarihini belirlili bir yıldan başlatmazsınız. Malazgirt, İstanbul’un fetih gibi.
• Mitolojisinin bir bilim bir din olduğunu unutulmamalıdır.
• Küçük grup halinde yaşayan topluluklarda kahraman mitleri yoktur.
• Yaradılış, ölüm vb. ortak mitler tüm topluluklar tarafından merak edilmiştir.
• Hristiyan dinin içerisine mitler çok fazla girmiştir.
• Sömürgeciliği kolaylaştırmak için emperyalist ülkeler gittikleri toplulukların inandığı mitlerin kodları çözerek insanların zaaflarını çözerek sömürge haline gitmektedirler.
• Ruslar ve Çinliler Türklerin mitleri toplayarak Türklerin zaaflarını şifreleri çözmeği hedeflemiştir.
• Evrenin doğuşu su ile özdeştir.
• Mitoloji anlatılarda zaman döngüseldir. Düz bir zaman yoktur. Bahar, kış mevsimler buna örnektir.
• Türk mitolojisi hariç diğer mitolojilerde ateşi tanrılardan çalışmıyor, Türk mitolojisinde ise tanrı ateşi insan vermiştir.
• Türk mitolojisinde kaos yoktur, dinginlik vardır.
• Geçmişinizden korkmayın ve kimselere bırakmayın.
• Mitoloji insanın hayal gücünün şarkısıdır.
• Mitler kutsal anlatılardır.
• Anlatılar o tarihe nokta koyar.
• Doğruda ejderha iyi iken batı da kötüdür. Doğu ve batı arasıdan düşünceler çok farklıdır.
• Sözün gücünden de yararlanılıyor. Hikaye anlatarak tedavi de yapılıyor.
• Mesela, insanla ilgili bir anlatı var. Türk mitolojisinde Tanrı Ülgen insanı topraktan yaratır ve köpeğe emanet eder. “Sen bunu dur, ben buna yukarıdan ruh alıp geleyim, can alıp geleyim,” der. Şeytan da gider, köpeği kandırır ve köpek insan modeline tükürür. Tanrı Ülgen bunu anladığında, tükürülen kısmı ters yüz eder; dışı güzel olur ama içinde şeytanın tükürükleri kalır. Aslında, iyilik ve kötülüğü de bu şekilde açıklar
• İnsanı anlamak istiyorsanız mitleri bilmek zorundasınız.
• Aslında medeniyetin girişi mitoloji diyebiliriz.
• İnsanlar tarihlerini kendileri yaparlar, lakin devraldıkları şartlarda. Geçmiş, bütün ağırlığıyla zihinlere ve ruhlara çöker.
• Düşünmeyi öğrenmek bir şeydir. Ancak, neden öyle düşündüğünü anlamak bu topluma henüz girmemiştir.
• Mitolojiler hikayelerin ayrılmaz parçalarıdır.
• Eğer ormanda kaybolduysan büyücüye gidersin.
• Destan, mitler ve hikayeler toplumu bir arada tutar.
• Apollo düzen tanrısıdır.
• Batı kendi mitolojisini veya doğu mitolojilerini anlatırken Türk mitolojisi dair hiç bir iz yoktur.
• Batı kendilerine göre edebiyatın en iyisi batıdadır.
• Batı dünyası yunan mitolojisini işine yaradığı için sürekli her sahada kullanmıştır.
• Paganlık, çok tanrılık demektir.
• Batı bir sıkıntı ile başılaştığında paganlığa sığınmaktadır.
• Batıdaki eşcinsellik artışı Paganizm ile paraleldir.
• Roma hukuku köleliği kabul eden bir hukuktur.
• Kapitalizmin temel taşı Roma hukuğudur.
• Roma tarihi dediğin şey bizim tarihimizdir. Birinci roma pagandır, ikinci roma hristiyandır, üçüncü roma ise müslümandır.
• Roma helenliğin reddi üzerine kurulmuştur.
• Kayın ağacı türk mitolojisinde kutsaldır.
• Hayat ağacı yer ile gök ile bağlantılı ağaçtır ve türklerde kutsaldır.
• Türk mitolojisinde ejderhalar daha çok yılana benzer.
• Aksakallılar bilgelerdir.
• Cemre Kuzeyde Arap bölgesinde yaşayan kabileler tarafında anlatılan mitolojisinden gelmektedir. İç içe 3 büyük çadır yer almaktadır. Dıştaki çadırda büyük baş hayvanlar, orta çadırda küçük baş hayvanlar, içerdeki büyük çadırda ise insan yer almaktadır. Yaz geldiğinde ilk büyük çadırdaki soba söndürülür, belli süre geçtikten sonra ortadaki soba söndürülür daha sonra ise insanların kaldığı söndürülür. Cemre bu şekilde anlatılır.
• Türk mitolojisinde ise Gürbüz bir delikanlı toprak ananın kızlarında birini aşık olmuş. Önce havaya düşmüş daha sonra suya düşmüş temizlenmiş daha sonra toprak ananın kızlarından birine kavuşmuş.
• Göçebe hayat Türkleri güçlendirmiştir.
• Cengiz hanın torunu Kubilay han gökyüzüyle o kadar ilgiliydi ki Çin’in doğusunda haynan adasına kadar 26 gözlem evi rasathaneler kurmuştur.
• Osmanlılarda astronomiye heyet bilimi ilmi denilir.
• Hayat ağacının korucusu olan kuş en tepesinde yaşamaktadır.
• Eskide surlar görünen kötülüklerden korunmak için yapılır, görünmeyen kötülüklerden korunmak için ise surlar üzerine motifler ve ikonlar yerleştirilirdi.
• Türklerin Anadolu’ya gelmesi bir anlamda kentlerinde sistemsel yapısını da düzenliyor altyapı düzenlemelerini görüyorsunuz.
• Nizamülmülk’ün siyasetnamesinde sultanın görevlerini yazıyor yani sultanın görevleri arasında yönettiği şehirleri imar etmek, su getirmek ve kanallar yapması söyleniyor.
• Bir binan en kötü kullanımı, hiç kullanılmamasıdır.
• Site, Medine ve polis aynı şeylerdir.
• Planda eşittir insan kaynaklarıdır.
• Batı tarihte Yunan’dan geriye gitmez.
• Medeniyet varsa Medine şehir vardır.
• Nekropolis mezarlıklar ilk planlanan yerlerdir.
• Anası erva: ateş, su, toprak ve havadır.
• Ses evrenseldir, not değildir. Do ve re arasında sonsuz ses vardır.
• Roma ve Atina şehirleri asalık şehirledir. Dışarıdan besin vb. ile beslenmektedir.
• Kelam (logos) ile söz haline geliyor. Söz ve dil arasında yaşıyoruz.
• İmre cemrenin kök anlamlıdır. Ateş anlamına gelmektedir.
• Pagan aslında köylü demektir. Köylü dini demektir pagan, aşağılamak için kullanılır.
• Heretopya kesin olmayan mekanlar demektir. Tiyatro, dini mekanlar vb. çok işlevli değişen mekanlardır.
• Süleymaniye cami plan şeması Ayasofya caminin birebir aynısıdır.
• Kanuni Jüstinyana rakiptir.
• Kabe’de 360 tane put var ve her kabilenin sadece bir tane putu vardır.
• Fransa, Almanya ve Rusya gibi şehirlerdeki büyük yollar askeri araçlar için yapılmıştır.
• 16. asır mütekâmil bir asırdır. Sinan, itri ve Kanunu gibi adamları yetiştirmiştir.
• Sanat eserleri din inanç üzerine olmuştur.
• Bütün hikayeler insanın ürettiği hikayelerdir.
• Edebiyat kehanettir. Rus sözüdür.
• İnsanın vücudda karbon vardır. Bu güneşte yoktur. Hayatın kaynağı karbondur.
• Anlatılan hikaye ne kadar güçlü ise mitoloji o kadar güçlüdür.
• Bir derviş kadar uyanık olmak zorundasın.
• Doğru inançlı ile kesin inançlı arasında fark vardır. Kesin inançlı kişi sorgulamayandır.
• Kesin inançlıya örnek nazi almanyasıdır. Sorgulamayan milyonların bir kesin inanç üzeri gitmesidir.
• Öğrencinin talebe olması gerekiyor. Talep eden kişi olması gerekiyor.
• Sibirya Türklerin en uzakta yaşadıkları yerdir.
• Sibirya’daki kazılar arkeolojini ilk çıkış tarihinden beri kazılar yapılmaktadır. 300 yıllık bir tarihi vardır.
• Rus bilimler akademisi kurulmasıyla birlikle Rusların hammadde arayıcı için Sibirya önemli yer olmuştur.
• Dokuz doğum Türklerin, yedi batı Türklerin kutsal sayısıdır.
• Şamanizm animizm içinden doğmuş bir yapıdır. Animizm ruh tapıcığıdır.
• Hintliler bat Sibirya’dan göçen insanlardır. Hindi dini şaman dini ile bağlantılıdır.
• Tasavvufta iki doğum vardır birinci anneden doğma, ikinci ise kötülüklerden arınarak doğma vardır.
• Hristiyanlıkta eski ahit, Yahudilik tanah adıyla geçen yahudi din kitabıdır.
• Hz. Musa’dan 500 yıl sonra yazılamaya başlanan derleme bir kitaptır.
• Ortodoks yahudi inancında 13 tane amentüsü vardır. 13 amentü sabah akşam mesihin gelişimi bekleyeceğimdir.
• Hristiyanlıkta yeni ahit incilin ilk bölümünde eski ahitten bölümler yer almaktadır.
• İsrail projesi başlı başına İngiltere’nin projesidir.
• Güvenliğin olmadığı ülkelerde gelecek kaygısı vardır.
• İsrail’de müthiş bir sansür vardır.
• İsrail gettoraşmış mahalleler vardır. Türkiyeden giden yahudilere ait mahalleler vardır.
• İsrail devletinin ulus devlet kimliği yoktur. Parça parça göç eden farklı yahudilerden oluşmaktadır.
• İsrail düşmanı bittiği anda İsrail biter. İsrail korkulardan nem alan bir ülkedir. İsrail sürekli kendine düşman yaratmaktadır.
• Evanjeliliklerin özellikleri, Amerika tanrı ülkesi Amerikalılar tahrı halkı olarak görmektedir. Güçlü bir gelecek adımları vardır. Örnek tanrıyı kıyamete zorlamak gibi. Çok güçlü siyonist, İsrail destekçisidir. Kendilerini siyonist Hristiyan olarak tanımlarlar. Siyonist İsrail’i desteklemenin dini bir görev olduğunu düşünürler. Kendilerini yeniden doğmuş Hristiyan olarak tanımlarlar, diğer Hristiyanlara tepeden bakarlar. Çok yoğun bir misyonerlik faaliyetleri vardır.
• Pürütanlar Avrupadan Amerika’ya göçen Amerika’nın kurucu babalarıdır. Beyaz, Avrupalı, Angola Sakson kişilerdir. Bunlar daha sonra tarihi süreçte Evanjelikler haline gelmiştir.
• Mitosları iki kısmı vardır, anlatan ve dinleyendir. Anlatan mitosun gerçekliğine inanır. Mitos sadece tarihi kapsamaz her şeyi kapsar.
• Tevrat’ta tek tanrıcılık yoktur, monolatri vardır birçok tanrı içerisinde bir tanrı vardır.
• Tevrat’ta Eski ahitte ölüm sonrası bir hayat ahiret yoktur.
• Kuran merkezli Hristiyan ve yahudilerin inançlarına bakmak onların tarafından bakmaktan çok farklıdır.
• Katolik kilise eski ahit devamı olarak kabul eder. Ve tüm eski ahit inançları içine alır.
• Hristiyanlıkta 45 bin tarikat vardır.
• Seküler kaynaklarda çarmağa çekilen kişinin hırsızlık suçundan çekilmiştir. Diğer bir kaynak ise romaya isyandan çekilmiştir.
• Mesih inancı Yahudilikten gelen bir şeydir. Eski ahitte olmayan sonradan oluşturulan bir inançtır. Babil sürgününden sonra tekrar toprakları dönmek için üretilen bir inançtır.
• Hz. Süleyman islam peygamberi iken Yahudilikte kraldır.
• Hz. Süleyman’a atfedilen 5 ciltlik büyü kitabı vardır. Ve Avrupada en çok okunan kitaptır, özellikle incilden daha fazla okunmaktadır.
• Katolik halkın incili okuması yasaktır, çünkü okuyup yanlış anlamamaları içindir. Sadece din adamları okuyabilir, halkın okuyabilmesi için yeniden incil yazılmıştır.
• Hristiyanlıktık teopolitik üzerine kurumuştur.
• Romanın yıkılmasıyla hazırda bulunan katolik kilise bütün hakimiyeti ele aldı.
• Hz. İsa’yı öldüren yahudilere “Tanrı katilidir” yiyen Hristiyanlar bu yüzden yahudilerden nefret etmektedir.
• 1538 yılında kutsal kitabı bir araya getiriyor. Protestanlarda 66, Katoliklerde 73, Rus ortodokslarda 78 farklı versiyonu vardır.
• Avrupadaki faşist partilerin kökeni çok eskidir. 1800 yıllara kadar dayanmaktadır.
• Okunması gereken bir alan vardır o da kültür antropolojisidir.
• Paganizm doğayı temel alan bir inanç. Köylü insanların inandığı dindir. Hava, su, güneş ve ay inançta çok önemlidir.
• Paganizm açlıktan doğmuştur.
• Rönesans yeniden doğuş denemektir.
• Paganizmde üçlü testiste anne, baba ve çocuktur.
• Orman tanrısan varlıkların yer bulduğu yerlerdir.
• Asatru kuzey Avrupa’da doğan bir akımdır.
• Adamitler mağaralarda yaşayan ve dini ritüelleri yarı çıplak yapmaktadır.
• Irkçılık referanslarını Paganizmden almıştır.
• Gamalı haç insanlığın en eski işaretlerindendir.
• Almanya federal bir devlettir. İçerisinde farklı feodal yerler vardır.
• 20 yıl önce aşrı sağ faşist partini oyu %3 iken şimdi %28 oy alabilmektedir.
• Almanya halkı dini Protestan iken ayrıca tanrıyı öldüren bir kesimde vardır.
• İnsan gökyüzü ile bağını asla koparmamalıdır. Eğer bir toplum gökyüzünden uzaksa yere bakar ise bazı şeyleri yanlış yapıyordur.

Bir sonraki “Medeniyet ve Mimari” programı hakkında bilgi paylaşacağım. Beklemede kalın.