“İzlediklerim” adlı serinin bir sonraki programı olan “Aynada Gizli Cihan” hakkında sizlerle bazı bilgiler paylaşmak istiyorum. TRT2‘de yayınlanan Sadettin Ökten ile romanlar, şiirler ve kavramlar üzerinden tarih ve kimlik okuması üzerinden medeniyet tasavvurumuzu anlatıyor.

Notlar

“Aynada Gizli Cihan” programını izlerken aldığım birkaç notu sizinle paylaşmak istiyorum.

• Kırk yaşından insan hayatı idrak etmeye başlar.
• İnsan farkı fark eden canlıdır. İnsan, eylemleriyle vardır.
• Akıl soru üretir ve cevaplar.
• İnsan sosyal bir varlıktır, her yerde aynı olan evrensel değerler yoktur.
• Dilin nüaslarını kaybetmemek ve sımsıkı sarılmak gerekir.
• Her insan bir medeniyet ortamı doğar.
• Her dönemin bir estetik boyutu vardır.
• İnsan kulağından zehirlenir veya şifa bulur.
• Değerler direk kalbe, duyguya hitap eder.
• Medeniyet fikri oturmuş ülkelerde örnek Avrupa’da her şey nettir. Bir başkasında değerler geldiğinde bu netliği bozduğu için tepki görür ve kabul edilmez.
• Kapitalizm eşittir enerjidir. Sanayi devriminden önce enerjiyi doğadan, rüzgar, su, insan gücünden elde edilirken sonsuz enerji keşifleriyle birlikte buharlı makinaları ortaya çıkmasıyla farklı bir faza geçildi.
• İnsanın boş vakti olmaz, dışardan gelen etkilere karşı korunmuş vakti olur.
• Hayatta bedel ödemeden bir şey olmaz.
• Batıda bir problem varsa çözebiliyorsa çözer. Çözemiyorsa safsata, vesvese der göz ardı eder.
• Herkes kendi konutunu yapmalı, devlet altyapı ve belli kurallar koyması yeterlidir.
• AVM’ler bize ihtiyaç olmayan mallarıda aldırtır. Bunun kurgusunu yapar.
• İnsan kutsalları olan bir varlıktır.
• Ney ve org iki vadinin farklı sesleridir.
• Çok şükür öleceğiz.
• Şiir, darası alınmış sözler. -Yahya Kemal
• Yaşanmayan hayatın sanatı yapılmaz.
• Var olmak için mücadele vermek zorundasınız.
• Oradan geldiği için modern zihinler atıflarını Roma’ya yapar.
• İnsan hayatı birikimler üzerine inşa eder, hayvanlar ise rutinleri takip ederler.
• Vakit bir kula verilen en büyük nimettir. Vakit akıldan önce gelir. Ölüm geldi çattı mı, akıl bir işe yaramaz.
• Liman gelinip gidilen bir yerdir, sürekli demirlenen yer değildir. Bu liman büyük bir limandır.
• Tasavvur ve hayal olmadan istikbal yaşanmaz.
• Her çıkan şey artı ve eksi ile ortaya çıkar.
• Aldanmak ezeli bir şifadır.
• Değerler ve duygular eşleşince Topkapı sarayındaki hünkar ile serhat boyundaki paşa aynı eylemi tasavvur ediyor.
• Bizler Osmanlı’nın islam yorumunu hala yaşıyoruz.
• Günümüzdeki enformasyon bilgiler hep iç güdüye hitap ediyor.
• Bir şeyleri anlayışlarımız kısmidir, benden fazla bilebilir fakat gene kısmidir.
• Önce hayat yaşanır, sonra teorisi ve felsefesi yapılır.
• Toplumsal ve bireysel olarak yaşanmamış şeylerin sanatını yapamazsınız.
• Biçimler değişsede öz değişmez.
• Sanat, eser üzerinden anlaşılır.
• Birinci iç güdüsel damar, ikinci düşünsel damar ve son duygusal damardır. Duygusal damar iki damarıda besleyen bir damardır.
• Gönül ile olan ilişki gönül Ehl-i insanlarla temas ettikçe öğrenilir.
• Objeler değişir, hisler değişmez.
• Hürmet budalası değil, muhabbet budalasıyız.
• Gerçek bir modernist, kendisini uyuşturmayan bir modernist için intihar soylu bir eylemdir.
• Güzel konuşmak, ilmîn ve tefekkürün haz tarafıdır.

Bir sonraki “Başka Şeyler” programı hakkında bilgi paylaşacağım. Beklemede kalın.

“İzlediklerim” adlı serinin bir sonraki programı olan “Açık Beyin” programı hakkında bilgiler paylaşacağım. NTV‘de yayınlanan hepimizin yakından tanıdığı sorular masaya yatırılıyor, biyolog ve sinirbilim uzmanı Sinan Canan açıklamalarıyla ilişkilerimize ışık tutuyor.

Notlar

“Açık Beyin” programını izlerken aldığım birkaç notu sizinle paylaşmak istiyorum.

• Günümüzde en çok çeşitliğe sahip olduğumuz zamandır.
• Yaptığımız her bir seçim kaderimizi yaratıyor.
• İnsanın ilk beş maddesi: hareket et, az ye, ilişkiler kur, stressiz yaşa ve sınırları aş.
• Akıl sahibi canlılarız.
• İnsan ölüm bilincine sahip tek canlıdır.
• Savaşa hazırlık barış zamanında yapılır.
• Bir şeyi anlamanın yolu, onu anlatmaktır.
• İnsan için belirsizlik büyük bir stres kaynağıdır.
• İlişki, karşılıklı bir dönüşüme sebep olmuyorsa ilişki değildir.
• Farkındalık bedeli olan şeydir. Eyleme geçmeyen her farkındalık pişmanlıktır.
• Beyin hareketlerin kontrol merkezidir. Vücudu göre en büyük beyin insanda yer almaktadır.
• Beynimizin yüzde yüzü çalışır vaziyettedir, fakat kullanabildiğimiz yüzde kişiden kişiye değişir.
• Beyin sinirlerden yapılı bir organ fakat siniri olmayan organdır. Beyin kendinde olanı değil, çevresinde olanı hisseden bir organdır.
• Bilinçli hareket edebilmek için önce durmak gerekir.
• Durup düşünüp tavrımızı değiştirebildiğimiz zaman kaderimiz değişebilir.
• İnsanı hayatta tutan sınırları aşıcı zorlayıcı tavrıdır.
• Beyin duygusal bir öğrenme sistemidir.
• Cesaret, korku hissederken üzerine gitme kararıdır.
• Niyet, harekete geçiren kararın adıdır. Niyet olmadan gayret, gayret olmadan cesaret olmaz.
• Hız; gelişmelere karşı kendi hızını belirle sakın akılına bırakma.
• Ritim; uyaranların seni ritmin olarak çağırmalarına karşı kendi ritmini ve düzenini olmuştur.
• Kategori; bir toplumun, zümrenin değil tüm insanlığı kapsayacak şekilde hareket et.
• Kendimizle sohbet etmeye başladığımızda diğer insanlarla daha kalite sohbet edebiliriz.
• İnsan yanlış yaşayamayan canlı türüdür.
• Uzun süre yalnız yaşayan insanın vücudu alarm vermeye ve kendini tüketmeye başlamaktadır.
• Yaşamı, yaşamın çeşitliğini ve onun güzelliğimi destekleyen her şey iyidir, zıttıysa kötüdür.
• Yüksek IQ ve hayatta başarı ters ilişki vardır.
• Kaybettiğimiz vaktimiz geride bıraktığımız hayır diyemediklerimizdendir.
• Çocuklar ailenin istedikler başarıları değil kendi başarılarının üzerinde durmalıdır.
• Modern insanın ölüm oranlarında yüksek çıkan strese bağlı hastalıklardır. Stresi yönetmeyi ve düzgün bir hayat sahip olmalıdır.
• Niyet, gayret ve cesaret üçlüsü bir şey yapmak için önemlidir.
• İnsanı harekete geçiren dört madde; ilgi, heyecan, azim ve aşktır.
• Gülümsemek, rahat olma halinin ifadesidir.
• Gülümsemek en basit ve en pahalı iyiliktir.
• Beyin ne kadar büyük ise yalan söylemek daha kolaydır.
• Bir şey üzerinde ne kadar düşünmüşse onun bir sözlüğü kelimesi vardır.
• Geçmiş ve gelecekte takılmadan anda kalmak önemlidir.
• Akışta kalmak herkesin gittiği akıntıda kalmadan, kendi yolu akışını çizmek önemlidir.
• Ölümün ömürlük bir mesele olduğunu insanın bu anlamak için ömrünü harcaması gerekir.
• Filozoflar bilgeler yaşamı, hayatı anlamak için önce ölümden başlamışlardır.
• Zihinsel olarak stres üretten tek canlı insandır.
• Uzun süreli stres hali beyinde küçülmeye neden olur.
• Örnek olmak: güzel davranışları yaymanın birinci yoludur.
• Öz inançların sorgulandığı zaman yıkıcı olabilir.
• İnanç, bilgiden önce gelir.
• Mutluluk, yaşamdan razı olma halidir.
• İnsan, inşa ve ihya edebilen bir varlıktır.
• Dopamin; Zihin ödül mekanizmasına etki eden kimyasaldır.
• Noradrenalin; beynin dikkat ve yanıt mekanizmasını etkileyen bir hormondur.
• Akışa geçen insanlarda ortaklardan biri anneleri hem cesaret veren hem de destekleyen annelerdir. Diğer özellikleri ise tevazu sahibi insanlardır.
• Hikayeler masallar insanların aklını ve zihnini geliştirmektedir.
• Edebiyat bize edep zenginliği verir.
• Hikayeler, zihnimizin rotasını belirliyor.
• Uzun süreli açlık vücudu iyileştirirken bir yandan beyin hücrelerini yenilmekte ve geliştirmektedir.
• Orta yaşlara geldiğimizde öğünleri yarı yarıya azalttığımızda yüzde otuz uzun yaşama olasılığımız artıyor.
• Zihinsel durumlar beyni ve bedeni etkilemektedir.
• En kısa yoldan mutlu olmanın formülü başkalarına yardım etmektir.
• Mutluluğu anlamak için zıttı olsan mutsuzluğu bilmek gerekir. Her şey zıttı ile kaimdir.
• Her insanda bağımlılık potansiyeli farklıdır.
• Bağımlılık bir beyin problemidir. Bir kez bağlımlı hale gelindiğinde yıllar geçsede kaldığı yerden devam edebilir.
• İkinci el bilgi yerine, gerçek doğru kaynaklardan bilgiye sahip ol.
• Beyinle alakalı bildiğimizi zannettiğimiz çoğu şey nöromitlerdir. Nöro beyin, mitlerler ise doğru zannedilen ve çarpıtılan bilgilerdir.
• İnsan görsel öğrenme ön planda olan bir canlıdır.
• İnsan çoklu işleri aynı anda yapabilen bir canlı değildir. Çoklu işleri aynı anda yapıldığında çok fazla enerji harcamaktadır.
• Gıdıklanma ağrı duyusunun bir çeşitidir.
• Alkol beyinde en hızlı tahribat yapan zehirdir.
• Tutku, insan zihnine ödül olarak verir.
• Bir işi iyi yapabilmenin sırı o işe uzun süreli odaklanmaktır.
• Bilinçli farkındalığı küçük yaşlarda başlanması ve alışkanlık haline getirilmesi gerekiyor.
• Ağrıya bilinçli odanlamak ağrıyı azaltır.
• Uyku düzenli ve ritmik uyku insan sağlığı için önemlidir.
• Nefes hayatın kerteriz noktasıdır.
• Aşk insana rahatını, uykusunu ve iştahını kaçıran şeydir.
• İnsanda ön beyin duygularımızı ve günlük hayatımızı kontrol etmemizi sağlar.
• Suç işleyen insanlar belli kısmı beyin hasarlarından dolayı kendi elinde olmadan suç işlemektedir. Bir çok vaka bunları doğrulamaktadır.
• İngiltere’de yapılan araştırmalarda hapishanelerdeki insanlarının yüzde 46’sı küçüklükte beyin hasarı yaşamış insanlardır.
• Bir kişiye gerçek suçlu diye bilmek için beyin hasarlarının araştırılması ekstra gereklidir.
• Beyin hasarı yaşamış veya buna yatkın olan insanları suça meyilli olmasını engelleyen en önemli şey ise sevildiğini bilmesidir. Sevgi beni korudu.
• Koas düzensiz anlamına gelsede bizim hesaplayamadığımız arkaplanında bir düzem vardır.
• Basit Newton yasaları iki cisim hesaplamalarından üçe çıktığında bildiğimiz matematikle bunları çözemiyoruz.
• Basit bir etki dünyadaki bütün olayları değiştirme olasılığı vardır. Buna kelebek etkisi denilmektedir.
• Doğa kaostur, insanı mutlu eden ise doğadır.
• Zeka problem çözebilme becerisi, akıl ise hangi problemi çözeceğini seçebilmektir.
• Bir şeyi önünde akıllı ibaresi varsa örnek akıllı telefon bizi yönetmektedir.
• Akıl yeni seçip seçmeyeceğinize karar vermektir.
• Daha iyi bir insan olmak için bilgeye öykünmek, o bilgi bu işi nasıl yapar diye düşünmeliyiz.
• Dijital araçlar sizi değil, siz dijital araçları kullanmanız gerekir.
• İnsan, karnı doyunca arıza çıkaran tek canlıdır.
• İçinde yaşadığımız kültür bazı öğretileri bize öğretiyor.
• Umarım bir gün herkes ünlü ve zengin olur. Hayal ettiği her şeye kavuşur ve böylece asıl cevabın bu olmadığını anlar.
• Gerçek dünya sınırlarımızın, filtrelerimizin dışında dünyadır.
• Benliğini değiştirmeden bulunduğun yerini çevreni değiştirmen bir şey ifade etmez.
• Hayatınızın en önemli iki günü; doğduğunuz gün ve neden olduğunuzu anladığınız gündür.
• Sevdiğiniz beğendiği şeylerle kendini kıyaslama onlardan ilham almaya çalış.
• Varlığından memnun olan kişi halinden memnun değilse değiştirebilir, eğer varlığından memnun değilse hiçbir şey onu kesmez.
• Biz yaşadıkça her şey şekilleniyor.
• İnsan, en temel biyolojik ihtiyaçlarını erteleyebilen tek canlıdır.
• Dışa bakan rüya görür, içe bakan uyanır.
• İnsan hem sınırlarını aşabilir, hem de bunu gerçekleştirirken sınır koyabilen canlıdır.
• Depresyon tekrarlayan düşünlerin etkisinden çıkamamak.
• Kadınlarda erkeklere göre üç kat daha fazla depresyona girmektedir.
• Uzun vadede kadınların, kısa vadede erkeklerin düşünceleri daha keskindir.
• İnsan varsayılan ayarlarını bildiğinde binlerce yıl geçsede her durum ve şarta ayak uydurabilmektedir.
• Gündüz yaşadığımız bilinç ile rüyadaki bilinç farklıdır.
• İnsanın hayatında yaşadıkları olumsuzlukları ve stresini yönetmesi gerekir.
• Aşk iki kelime anlamı vardır. Birinci sarmaşık, diğer gözü kör edecek ışık süzmesidir.
• Ön beyin insanı insan yapan kısımdır. İnsana ait tüm işlevler bu kısımda gerçekleşiyor.
• Aşk tutkusu 2.5 yıl sürmektedir.
• Bir insan kendini ne kadar iyi tanırsa karşı taraftaki insanıda o kadar iyi tanır.
• İnsan kendi öz farkındalığı fark etmesi gerekir.
• Aşk şehveti ve şefkati aynı kişiye duyabilmektir.
• Endişenin büyük miktarını kültürel olarak almaktayız.
• Endişeyi sürekli düşünmek beyinde kısa devre yaratır. Bu yüzden zihnimizi değiştirmek için rutinlerimizi değiştmemiz gerekiyor.
• Endişe ve kaygıyı ortadan kaldırmak için 1, 3 gün ve 1 hafta sonra aynı durumu içinizi döker gibi kağıda yazın. En kısa yöntem 6 saniye beklemek gerekir.
• İnsan evrendeki her şeye karşı sorumludur.
• Sizin için fedakarlık yapacağını düşündüğünüz kişiye güvenirsiniz.
• Dünyadaki en büyük dert, dertsiz insandır.
• Mükemmelin iyiyi öldürmesine izin verme.
• Öfke, kendimizi koruma içgüdüsünün bir parçası ama bu her zaman doğru kullanıldığı anlamına gelmez.
• Ani öfkelenmelerde altı saniye kuralı uy. Altı saniye beklediğinde beyin diğer faaliyetlerini durduruyor.
• Öz disiplin sağlamak için bir konuda dert edinmek ve küçük adımlarla sürekli yapılan şeyler değerlidir.
• Gelecekte pişman olmamak için adımları şimdiden atmak gerekiyor.
• Her ne yapmak istiyorsan, buna bilinçli bir şekilde karar verip harekete geçmek gerekir.
• İbret istersen ölüm yeter. Mevlana
• Her bir insan eşsiz yaratılmıştır. Bir oldukları zaman muhteşem şeyler ortaya çıkarabilmektedir.
• Her öğretide insan evrenin yaratılmış en önemli şeyidir.
• İnsan ona öğretile bir sonraki nesle üstününe bir şeyler katarak aktarmalıdır.
• Her canlıda olan hayvani haz vardır. Bir de sadece insanda olan manevi yüksek hazlar vardır. Topluma faydalı olacak işler veya sanat eserleri üretmem bu hazlar arasında yer alır.
• Küçük hazlar insanın bedensel gelişimine, yüksek hazlar insanın ruhsal gelişimine olanak sağlar.
• Her hazzın içinde bir elem vardır.
• Bağımlılık belirtileri: çok fazla vakit ve para harcamak, zararlarına rağmen yapmak, zararlarını gizlememek ve sosyal çevreden uzaklaşmak.
• Espri: Fransızca esprit “ruh, zekâ, nükte” sözcüğünden alıntıdır. İnce anlamlı, düşündürürken güldüren söz anlamına gelir.
• Komik olmayan nedir biliyor musunuz? Üzerine düşünmek…
• Mizah, insanın kabullendiği gerçeklerle başa çıkma biçimidir.
• İnsan kendine içine bakarak eksik kısmını veya ben bunu yapmalıyım dedi şeyler onu akışa geçirecektir.
• İnsan ustalaşmayı bir usta izleyerek sahip olabilir.
• Ustanın en önemli özelliği tevazu sahibidir.
• Yaşlanma, yaşlılık bir hastalık değil, biyolojik bir olaydır.
• Kırklı yaşlardan soran erişkin öğrenme algınız açılıyor. Bu sayede geçmişteki olaylar üzerinde karşılaştırma yaparak hızlı öğrenmeye başlıyoruz.
• Zaman insanları değil armutları olgunlaştırır. - Peyami Safa
• Rutin, ritüeller hatırlatıcı ve hayatı ayakta tutucu davranışlardır.
• Öz disiplin yoksa: verim yok iş yok, hayat yok.
• Şikayet ve cesaret aynı bünyede olmaz.
• İnsan kültürel bir varlıktır, kültürü bir sonra ki nesle aktarmak ile görevlidir.
• Beli bükülmüş ihtiyarlarınız olmasaydı belalar üzerinize sel gibi dökülecekti. - Hadis
• Yaş almış insanlara ihtiyacımız var.
• İyi bir yaşlılık için güzel bir yaşam lazım.
• Nerede olursan ol, ne iş yaparsan yap kendi bildiğin gibi yap.
• Kendisiyle mutlu olmayan, başkasını da mutlu edemez.
• Anne ve babalar çocukların aynasıdır.
• Bir şeylerden beklenti içinde olmak aslında normal olan durumdur. Eğer bir şeyden beklenti içinde değilsek, bu durum anormaldir.
• Endişeden kurtulamadığım için maalesef kendi hayatımızın rotasına dair bir inisiyatif alamıyoruz. Oturup da rahat rahat hayal kuramıyoruz. Hayallerimizin peşinde adım atamıyoruz.
• Ancak eğer önümüzde risk oluşturan ya da geçmişimizde tekrarlanması halinde bizi zor duruma düşürecek, pişmanlık dolu bir deneyim varsa, bunu sürekli aklımızda tutmak, hayatta kalma içgüdüsünün bir parçasıdır. Fakat insan, bu anılara veya risklere takılıp kalmaktan kendini kurtarıp, fırsatlara, yeni yollara veya çözümlere odaklanabilme yeteneğine de sahiptir.
• Sanma ki dert sadece sende var. Sendeki derdi nimet sayanlar da var.. - Mevlana
• İnsan olarak anlam arayan tek canlıyız.
• Derman arardım derdime, derdim bana derman imiş. - Niyazi Mısri
• Durmak, beş dakika kendini dinlemek günümüzdeki bu kadar koşuşturma arasındaki en faydalı faaliyettir.
• Değişimin sırrı, tüm enerjinizi eskiyle savaşmak değil, yeniyi inşa etmeye odaklamaktır. - Sokrates
• İnsan insanın aynasıdır.
• Kriz halinde bile gerçek sizi tanımak için o an ne yaptığı bakmak gerekir.
• Zaaflar insanın kusurlarıdır. Zaaflarını bilerek hareket etmek ve güçlendirmek gerekir.
• İnsan belirsizlikler içinde yaşayan bir canlıdır. Bir saniye sonrasını başına ne gelecek bilemez. Belirsizliklerle yaşamayı öğrenmelidir.
• Allah bütün planlarınız bozsun, size hayırlı sürprizlerle karşılaştırsın.
• Kendi hayatımızı merkeze koyabilsek ve en önemlisi şimdi şu anda burada olabilmek en büyük beceridir.
• İnsanın ilkeleri ve prensipleri olmalıdır. Her yerde çalışmalı duruma bağlı oraya buraya göre değil, kendi değerlerime kendi prensiplerime göre olmalıdır.
• İnsan zihnini daha işlevsel olacak şekilde belli zamanlarda sorgulayıp değiştirmesi gerekir.
• Beden ve beyin insan istemezse de sürekli değişmektedir.
• İstek ve irade insanın belki şeyleri değiştirme fırsatı sunar. Bunu kullanarak zihnimizi yeni şeyler için hazırlamalıyız.
• Bilmiyorum demek, bilmenin ilk adımıdır.
• Gerçek kadim bilgiye sahip olmak ve güncel bilgi ile harmanlamak gerekir.
• Çabasız yaşabilmek için çok çabalamamız lazım.
• Hayatı okumayıp, bildiğini okumaya devam edenin canını okur.
• Bilgi maharet demek değildir. Bilgi artı 10 bin kez yapmak mahareti ortaya çıkarır.
• Hepimiz az ya da çok hasarlı insanlarız.
• Çocuklarda koşulsuz sevgi vermeliyiz. Bir performans beklemeden iyi ki varsın demek çok önemlidir.
• Doğuştan yetenek yoktur, yatkınlık vardır. Yatkınlık ve fırsat bir araya geldiğinde bir de sürekli bu konuda çalışıldığında yetenek ortaya çıkar.
• Çocuklarınız sizin değildir. Onlar, kendini özleyen hayatın oğulları ve kızlarıdır. - Halil Cibran
• Her çocuk bir sanatçıdır. Sorun büyüdükten sonra da sanatçı kalabilmektir. - Pablo Picasso
• Hayatın en önemli aydınlanma anları, kendinizle baş başayken gelir.
• Küçük savaş başkasıyla yaptığın savaştır, asıl büyük savaş kendinle yaptığındır.
• İnsan bir ritüel canlısıdır.
• Bu dünyayı yaratan zihnimizdir.
• Zihin paraşüt gibidir, ancak açıldığı zaman iş görür.
• Paylaşmayı canlıların çoğu yapmaktadır, fakat insan bundan zevk ve mutluluk alır.
• Her basamak bir engellidir. Üstüne çıkıp adım atabilirsen bu bir fırsattır.
• Zaman geri kazanamadığımız tek şey.
• Şükür, ruhsal bir masajdır.
• İnsandaki göz çevresindeki beyazlık sadece insanlarda vardır. Diğer canlılarda aynı renktir. İnsanların gözlerine bakarak ne anlatmak istediğini anlayabilmekteyiz.
• Hıçkırık amfini hayvanlarını özelliği sudan katara geçen hayvanlarda görülür.
• İlginç bilgi eğitim seviyesi düştükçe obezite artıyor.
• Yeme şehveti insanı en son bırak şeydir.
• Kendine iyi bak, göreceksin.
• Uykuda beyin ön üst bölümün aktif hale değildir. Bu bölüm mantıklı bağlantılar kurmamıza olanak sağlar.
• Rüyalar REM uykusu dediğimiz zamanlarda gerçekleşiyor. Vücut felç pozisyonunda ama gözler hareket halindedir.
• Rüyalarda sıradan şeyler yerine duygu yoğun rüyalar görmekteyiz.
• Kuzey ülkelerinde yaşayan insanlar güneşi az aldıkları için sirkadiyen ritmi yakalamak için sabahları yaşan lambalar ile 15 dakika bekleyen bu ritmi sıfırlamaktadır.
• Görme yetisini kaybetmiş insanlar brail alfabesi ile görmeye başlıyorlar. Beynin arka görme korteksi boş bırakılmadan normal insanlarının gözle yaptıklarını körler ise elleriyle devam ettirmektedir.
• Günlük ve uzun stresler günlük uykumuza etki etmektedir. Stresi yönetemezsek uykuya girme ve kalite bir uyku zor hale gelir.
• Ben bunu yaşamıştım gibi bir hisse kapıldığımız durumu tanımlayan deja vu’yu tam olarak bilmiyoruz.
• İnsanlar gibi memeli canlılarda rüya görmektedir.
• Kara basan, aslında uyku bozukluğudur. Bilinçin kapanı olması gerektiği durumda aktif hale gelmesi ve bedenimizin o sırada hareketsiz halde olduğu durumdur.
• Çocuklardan REM uykusu çok uzundur, yeni ilgiler geliştirdiği için onarım üzeriler uzundur. REM uykusu bu onarımı gerçekleştirir.
• Aydınlık lucid rüyalar, rüyaları yönlendirebildiğimiz rüyalardır. Rüyaları bu şekilde kontrol edebiliriz.
• Uykuda gördüğümüz rüyalar insanlar için kurulan bir tiyatro sahnesinde oynaman oyunlar gibidir.
• Kanıtın yokluğu yokluğun kanıtı değildir. - Carl Sagan
• Rüya, gecenin akvaryumudur. - Victor Hugo
• İnsanlar verdikleri kararlarda mantıklı olduklarını düşünürken, yapılan araştırmalarda bunun böyle olmadığı anlaşıldı.
• Duyguları yönetmek için önceden mantık süzgecinden geçen inanç kalıplarını değiştirmemiz gerekiyor.
• Serotonin hormonu insanda ne kadar fazla ise seri katil olma olasılığı yüksektir.
• Bir insanda dopamin ne kadar fazla olursa, bağımlılık olasılığı artmaktadır.
• Korku olmadan hiçbir canlı yaşayamaz. Korku olmak zorundadır.
• İnsan, elaleme göre değil iç alemine göre karar vermesi gerekir.
• Hayvanlar kesinlik arar, şüpheli şeylerde korkak veya saldırı haline geçer.
• İnsanın aşırı kesinlik ve dinginlik halinde ölüme yaklaşmasıdır.
• Şikayet ve niyet aynı bünyede bulunmaz.
• Anı kabul etmek, onu değiştirebilmenin anahtarıdır.
• Yeni bir şey öğrenirken sinirlerin yavaş bir şekilde tekrarı öğrenmeyi uzun süreli hale getirmektedir.
• Uzun süreli öğrenmelerde belli aralıklarda ödüllendirme yapılmalıdır.
• Öğrenme ilk önce çocuklar gibi bilmediği bilerek ve merakla bu süreci sürdürmelidir.
• Hayvanlarla insanları düşünce kısmında ayıran nokta insan bir yerde düşünce zincirini kırabildiği ve farklı bir yöne çevirebilmesinden olayı hayvanlardan farklıdır.
• Tepki yerine eylem üretebilen insan asıl insandır.
• Cevap verebildiğimiz sürece her şeyden sorumludur.
• Dürtülerimize hakim olduğumuz sürece özgürüz.
• Niyet hareketi geçirdiği zaman anlamlıdır.
• Sözler ve kelimeler insanın kavram dünyasını inşa eder.
• Vazgeçebilmek cesurca bir hareketle beraberdir.
• Her seçiş bir vazgeçiştir.
• Anlık hazlardan vazgeçebilmek, ileri ki yaşlarda insana fayda sağlamaktadır.
• Stresli bir hayattan kurtulmanın yöntemi küçük ve devam olan şeylerle hayata güzellikler katmak gerekir.
• Stres sıkışma anında ortaya çıkan bir durumdur.
• İnsan kendi düşüncelerinin peşine düşmesi ayrıca, hatalarında ders alıp kendine karşı acımasız olmadan devamlı öğrenme için olması gerekir.
• Hatalar insana bir sonraki adımında yol gösterici ve öğretici olabilir.
• Zıt düşünce egzersiziyle, kesin olarak inandığın bir düşünceye tamamen zıt bir argüman geliştirerek 10 dakika boyunca yazı yazarak kendini geliştirebilirsin.
• Bilmek ve yapmak arasında fark vardır.
• Yaşlılığın alameti rutinleri değiştirmemektir.
• Davranışlar nasıl değiştirilir: yanlış yaptığını fark etmek, yapılan işi yavaşlatarak yapmak, tekrar etmek.
• Ergenlerin yaşadığı temel sorun, ‘Ben kimim?’ sorusuna yanıt aramalarıdır.
• Ailelerin, ergen çocuklarını yargılamadan, şefkatli ve merhametli bir şekilde anlayarak onlara yol gösterici olmaları gerekmektedir.
• Ebeveynlere tavsiyeler; sabırlı olmak, net fakat esnek kural koymak, dinlemek, kimlik arayışına saygı göstermek, bağımlılığa karşı örnek olmak, arkadaşlarını küçümsememek, beden değişimlerine saygı göstermek, ortak etkinlik yapmak, muhatap almak.
• Ergenlik yeniden doğmak kadar sancılı bir dönemdir. - Stanley Hall
• Karşıtlar yararlıdır, en iyi uyum farklılıklardan çıkar.
• Duyguları duyabilmek için sessizliğe imkan verilmelidir.
• Dikkat aklın, rikkat kalbin yoğunlaşmasıdır.
• Hissedilen her şeye cümle kurulamıyor.
• Öz rikkat, maskenin arkasındaki göre bilmek gerekiyor.
• İnsana akıl dertlerinde kurtulsun diye verilmiştir. - Lev Tolstoy
• Her şeye canını sıkma ey gönül ne bu dertler kalıcı ne de bu ömür. - Mevlana
• Sosyal ilişkiler insanı ayakta tutan ne önemli şeylerdir.
• İnsan beyni kısayollarla çalışır, kestirmeleri takip eder.
• Her şeyi sorgular durumda olsaydık hareket etmezdik.
• Hipnoz yoğun dikkat halidir.
• Ekstra bir şey yapmak yeri bazı şeyleri yapmamak insana daha iyi gelebilir.
• Şimdi burada olmak, buranın imkanları farketmek daha önemlidir.
• Bilinçli bir şekilde ben bunu neden yapıyorum sorusunu sormak çok önemlidir.
• Bağımlılık bedensel ve zihinsel bir hastalıktır.
• Dikkat aklın odaklanması rikkat kalbin odaklanmasıdır.

Bir sonraki “Aynada Gizli Cihan” programı hakkında bilgi paylaşacağım. Beklemede kalın.

Hibrit savaş, siyasi savaşı kullanan ve konvansiyonel savaşı, düzensiz savaşı ve siber savaşı yalan haberler, diplomasi, hukuk ve dış seçim müdahalesi gibi diğer etkili yöntemlerle sentezleyen bir askeri stratejidir. ¹

Hibrit savaş artık yeni bir boyut kazandı. Ülkelerin altyapısını çökertmek ve iletişim kanallarını ortadan kaldırmak için denizlerin altında bulunan iletişim kablolarının kesilmesi savaşın yeni bir boyut atladığını göstermektedir.

CNN’in haberine göre 2023’ten beri en az 10 denizaltındaki kablolar hasar gördü. Karadeniz’de de Rusya ve Ukrayna Savaşı’nın sonuçları ve buna benzer enerji hatlarına yapılan saldırılar bizlere yeni bir hibrit savaşın farklı boyutlar kazandırdığı gösterdi.

2023 yılından bu yana Baltık Denizi’nde en az 10 denizaltı kablosu kesildi veya hasar gördü. İskandinavya, Baltık ülkeleri ve Avrupa Birliği’nden bazı yetkililer bu konuda Rusya’yı işaret etti. Yetkililer, bu olayların Kremlin’in Batı’ya karşı yürüttüğü ve uzmanlarca “hibrit savaş” olarak adlandırılan stratejinin bir parçası gibi göründüğünü belirtiyor.

Rusya müdahale iddialarını tutarlı bir şekilde reddetmiş olsa da, geçmişte denizaltı altyapısına zarar veren bazı gemilerin Rusya ile bağlantılı olduğu tespit edildi.

Türkiye’nin bu konuda mutlaka adımlar atması gerekmektedir. İletişim kanallarına saldırılara karşı önlemlerin en üst düzeyde alınması gerekmektedir. Türkiye’nin iletişimini sağlayan toplam 6 tane denizaltı kablosu yer almaktadır. Submarine Cable Map adresinden bu kabloların geçtiği konumları detaylı bir şekilde inceleyebilirsiniz. ²

İnsan kendini başkalarından üstün nasıl gösterir? Tek cümleyle: Başkalarını inkâr ederek. Kendin yukarı tırmanamıyorsan, başkalarını aşağı çekmen yeterlidir, değil mi? Bu, tipik bir yengeç zihniyetidir. Yengeçlerle dolu bir kovada, aslında kovadan kolayca çıkabilecek olmalarına rağmen, alttaki yengeçler genellikle birbirlerini tutarak diğerlerinin kaçmasını engeller. ¹

[..]

Edebiyat belli ölçüde siyaseti yansıtır ve ona hizmet edebilir, ancak siyasetin edebiyatı tamamen belirlemesi hem acınası hem de sıkıcıdır. Kültürünü ve ülkeni gerçekten seviyorsan, onlar için somut bir şey yapamıyorsan bile, bu tür karanlık yollarla üstünlük duygusu aramamalısın. Tarihi hatırlamak, tarihin içinde yaşamak demek değildir.

[..]

Bu yüzden okumak, insanı küçültmek değildir; hele ki başka ülkelerin edebiyatı üzerinden üstünlük aramak hiç değildir. Bir eserin içsel düşünsel çekirdeğini derinlemesine incelemek istemiyorsan bile, yazarın kelimelerini takip ederek akan duyguları hissetmek, kahramanla birlikte kitapta bir kez daha yaşamak bile başlı başına değerlidir. Kültürel özgüven, başka kültürleri küçümsemek ya da dışlamak değil; kendi ulusal kültürünü derinlemesine inceledikten sonra, onda barınan cazibeden derinden etkilenmek ve onun yeni bir çağda yeniden canlanmasına katkı sunmaya istekli olmak demektir. Farklı kültürleri kapsayıcı, hoşgörülü ve açık bir tutumla karşılamak gerekir. ²

[..]

İnsanlar arasında yalnızca ten rengi ve dil farkı vardır; uygarlıklar arasında ise yalnızca rengârenk çeşitlilik bulunur. Üstünlük ya da aşağılık diye bir ayrım yoktur. Kendi ırkını ve uygarlığını diğerlerinden üstün görüp başka uygarlıkları dönüştürmeye, hatta onların yerine geçmeye kalkmak, düşünsel olarak aptalca, sonuçları bakımından ise felakettir. ³

Çin Devlet Başkanı’nın Asya Medeniyetler Diyaloğu Konferası’nın açılışında yaptığı konuşma aslında ne kadar da kendiyle çeliştiğinin bir göstergesi haline geldi. Doğu Türkistan’da yapılan zulüm aslında Çin’in politikalarının ne kadar tam tersini gösterdiğinin de çok basit bir örneği.

Aynı anda birden fazla canlı yayın ve video oynatabilen, VLC tabanlı basit bir medya oynatıcı. İstediğiniz kadar video oynatabilirsiniz, tek sınır donanımınızdır. VLC’nin desteklediği tüm video formatlarını destekler (yani hepsini). Oynatma listenizi konum, ses seviyesi, döngüler, en boy oranı vb. bilgileri koruyarak kaydedebilirsiniz. Dünyadaki tüm tv kanalları listesini bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Özellikler

• Çapraz platform (Linux, Mac ve Windows)
• Herhangi bir video ve ses formatını destekler (VLC).
• (Hemen hemen) tüm yayın URL’leri için destek (streamlink + yt-dlp)
• Donanım ve yazılım video kod çözme
• Video en boy oranını, oynatma hızını ve yakınlaştırmayı kontrol edin.
• Döngü parçalarını çerçeve hassasiyetiyle ayarlayın
• Configurable grid layout
• Sürükle bırak yöntemiyle videoları kolayca değiştirin.
• Oynatma listesi her video için ayarları saklar.

Kurulum

Birinci adım GridPlayer için Windows, linux ve macOS işletim sisteminize uygun olan uygulamayı indirin ve kurun.

Programı İndir

Kurulum Videosu

İzleyerek hızlı bir kurulum yapabilirsiniz.

Python ve VLC Kurulumu

İkinci aşamada ise Python 3.10 veya üzeri bir sürüm gereklidir. Python kurulumu ve aşağıdaki gridplayer paketini yükleyin.

pipx install gridplayer

Son aşama ise işletim sisteminizde VLC’nin kurulu olması (Windows ve Mac) veya bir vlc paketinin (Linux) bulunması gerekmektedir. Kurulum talimatları için lütfen VLC’nin resmi sayfasına bakın.

Bazı dağıtımlar (örneğin Ubuntu) ayrıca libxcb-xinerama0 paketini de gerektirebilir.

macOS Hata Ekranı

“GridPlayer hasar görmüş ve açılamıyor” hatası alıyorsanız, Terminal uygulamasında şu komutu çalıştırın:

sudo xattr -rd com.apple.quarantine /Applications/GridPlayer.app

macOS’ta PYTHON_VLC_LIB_PATH hatasını aldığınızda örnek hata aşağıdaki gibidir. Bunu için terminal uygulamsını açın ve şu komutu çalıştırın.

launchctl setenv PYTHON_VLC_LIB_PATH /Applications/VLC.app/Contents/MacOS/lib/libvlc.dylib

macOS PYTHON_VLC_LIB_PATH Hata Kodu

Traceback (most recent call last):
File "main.py", line 44, in
File "main.py", line 33, in main
File "gridplayer/main/run.py", line 14, in run_app
File "gridplayer/utils/libvlc.py", line 32, in init_vlc
File "gridplayer/utils/libvlc.py", line 85, in _get_vlc_version
File "contextlib.py", line 135, in enter
File "gridplayer/utils/libvlc_fixer.py", line 23, in importing_embed_vlc
RuntimeError: PYTHON_VLC_LIB_PATH not set

Kullanma

Uygulamayı kullanmak için aşağıdaki örnek haber kanallarının youtube canlı yayın linkleri yer almaktadır. Hepsini kopyayın ve açılan GridPlayer ekrana yapıştırın. 4x3 şeklinde 12 tane canlı yayın açılacaktır. Artık bütün ayarları bu ekran üzerinden yapabilirsiniz.

https://www.youtube.com/@cnnturk/live
https://www.youtube.com/@haberturktv/live
https://www.youtube.com/@haberglobal/live
https://www.youtube.com/@tv100/live
https://www.youtube.com/@trthaber/live
https://www.youtube.com/@NTV/live
https://www.youtube.com/@TVNET/live
https://www.youtube.com/@Ahaber/live
https://www.youtube.com/@Halktvkanali/live
https://www.youtube.com/@Sozcutelevizyonu/live
https://www.youtube.com/@tgrthaber/live
https://www.youtube.com/@bloomberght/live

“İzlediklerim” adlı serinin bir sonraki programı olan “Kendi Gökkubbemiz” programı hakkında bilgiler paylaşacağım. MyMecra‘de yayınlanan İbrahim Kalın ve Serdar Tuncer, kendi Gökkubbemiz’de çok özel mevzular konuşuldu. İbrahim Kalın ile “Kendi Gökkubbemiz” kendine has üslubuyla farklı ufuklara yelken açılmaktadır.

Notlar

“Kendi Gökkubbemiz” programını izlerken aldığım birkaç notu sizinle paylaşmak istiyorum. 26 programlık video serisinden aldığım notlardır. Umarım sizler için de faydalı olur.

• Asıl soruları sormayı bırakıp, tali meselelerle uğraştığı zaman insan kendi gök kubbesinden uzaklaşır.
  Yeknesak bir batı yoktur.
• Benin içinde de bir sürü katmanlar var.
• Hakikat hiçbirimizin gördüğüden ibaret değildir.
• Maddeye anlam veren suret, yani manadır. Madde kendi başına anlamlı bir şey değil, madde mananın taşıyıcısıdır.
• Allah insana bu dünyada asıl amacını unutmaması için kalp, akıl ve zikir kabiliyeti vermiştir.
• Aklı selim ile düşünmek, kalbi selim ile hissetmek ve zevki selim ile inşaa etmektir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde insan varlığa hikmet nazarıyla bakabilen bir varlık haline geliyor.
• Aklı selim ile doğrunun ne olduğu öğreniriz, biz kalbi selim iyinin ne olduğunu biliriz, biz kalbi selim ile güzelin ne olduğunu biliriz.
• Bir şey iyi ise doğru olmalıdır, doğru ise güzeldir.
• Biz fani varlıklarız, baki olanı ararız.
• Varlık rahmettir.
• Tefekkür, teşekkür eder.
• Bilgi olmadan, bilgiye dayalı doğru fikir olmadan ve o fikri destekleyen bir irade olmadan devlet yönetmeniz mümkün değildir.
• Şiir insandaki şuur derecesini yüksettiği oranda insana bir şey kadar.
• Şiir şairin neresinden çıkıyorsa, okuyucunun orasına ulaşır.
• Düşüncenin taşıdığı bir duygusu vardır.
• Dünyanın ortalama kültür seviyesi, geçen yüz yıllara göre daha iyi mi diye soracak olursak malumat çok, bilgi az, hikmet neredeyse yok.
• Var olmak, bulmaktır. Bulmak iki taraflıdır.
• Bir eylemi robot yaptığı zaman niyeti ve fikri yoktur. İnsanın o eylemde bir niyeti ve fikri vardır.
• Fikir her zaman eylemden önce gelir.
• İnsanın emeğine saygısızlık, insana yapılabilecek en büyük saygısızlıktır. O yüzden biz de emek kutsaldır.
• İslamda temel kavramlardan biri adalettir.
• Kemal Tahir solcular tarafından sağcı olarak nitelenmiştir.
• Türkiyedeki sol sağdır, sağ ise soldur.
• Sol, sağ kavramlar Türkiye’yi anlamda ve anlatmakta yetersizdir.
• Başkaların kavramlarıyla kendini tanımlamaya başladığında o kavramlara hapsolursun.
• Türkiye’ye gelen mülteciler Türkiye’de her zaman bir yer bulmuştur bu sadece 20 ile 30 yıllık değil, 1000 yıllık bir gelenektir.
• Avrupa sorunu uzakta tutmakla çözmek eşanlamlıdır.
• Ensar’ın ilk görevi muhacire sahip çıkmaktır önünü arkasına bakmaz.
• Teşbih hata kabul etmez.
• Bir hata kabul etmez.
• Teşbih hata kabul etmez.
• İnanan kişi her hal ve şartta iyidir.
• Kemalat teferruatta saklıdır. Teferruat detay, hayatın güzelliklerini, inceliklerini fark edebileceğimiz yerlerdir.
• Balıkların isimlerini bilmeyen hikayeci olmaz.
• Süleymaniye sakin bir güçtür.
• İnsan hayatındaki hiçbir şeyi hafife almamalıdır.
• Bütün her zaman parçaların toplamında daha fazla bir şeydir.
• İnsana verilen en büyük emanet onun varlığıdır.
• Başkaları için yaşanmış hayatlar bizi biz yapmıyor. Kendimiz içinde yaşamak bir egoizm değildir.
• İnsan evrenin küçük bir hülasası olduğu için nefsinin efendisi olan evrenin efendisi olur.
• Emanete sadece emin olanlar sahip çıkabilir.
• Köklü bir metafizik olmadan, siyaset olmaz. Gökleri anlamadan, yerdekini yönetemezsiniz.
• Gelenek insanlara anlamlı bir hayat önerir, modernite ise özgürlük teklif eder.
• Allah’a kul köle olmak, aslında insanın bu dünyada Allah’tan başka hiçbir şeye muhtaç olmadığının idrakine varmasıdır.
• Geçici olanda mutluluğu aramak insanı mutsuzluğuna yol açan bir şey.
• Haz ve hız peşinde koşma kaygısı, insanın madde dünyasını bozduğu gibi mana dünyasınıda bozuyor.
• Nutuk, anlamlı söz söyleme yeteneğidir.
• Varolan her şeyde bir bilinç vardır.
• İnsan göğe baktığında, alemdeki yerine anlamalı ve idrak etlidir.
• Deizm aklen ve kalben tutarlı değildir.
• Irkçılığın başladığı yer ve özü kibirden başlar. Benim ırkım diğerlerinden üstündür.
• Dilin fakirleşmesi düşünce pınarının kurumasıdır.
• Kamus, namustur.
• İslam düşünce geleneği, bir arada yaşama tecrübesinin en zirve örneklerini ortaya koyan medeniyet tecrübesidir.
• İstanbul hep kadimdir, yaşlı değildir. Her zaman gençtir. Kadim ilk olandır.
• İnsan olan hiçbir şey bana yabancı değildir.
• Edepli olmak demek, bir şeyi doğru dürüst yapmaktır. Onun makamına mütenasip bir şekilde hareket etmektir.
• Bizde edebiyat hem yazılı, hemde sözlü olarak gelir. Bazı yerlerde sözlü edebiyat yazılı edebiyatın önüne geçer.
• Haddini aşan, zıttına döner.
• Niceliksel birikim, niteliksel sıçramalara sebep olur.
• Bazı yazarları okumak dua etmek gibidir.
• Esere saygı duyması, eserin sahibine saygı duymasından iyidir. Esere saygı duyulması, eserin sahibine saygı duyulmasıdır.
• Hissin kadar, hissen vardır.
• Emperyalizm ile mücadele bitmedi. Ekonomik, kültürel, kurumsal emperyalizm devam ediyor.
• Bir yaratan varsa, yarattığından farklıdır.
• Sağlam bir metafizik olmadan, doğru siyaset yapılmaz.
• Bir şeyin manası onun özüdür. Bir şeyin maneviyatıda onun özüdür.
• Arapçada adalet her şeyi yerli yerine koymak demektir. Her şeyin hakkını teslim etmektir.
• Kırk peygamberlik yaşıdır.
• Kırk sayısı islamda ve diğer inançlarda önemli bir sayıdır.
• Delikanlılık kırkından sonra başlar.
• Bir milletin, topluluğun en ayırt edici özelliği krizleri çözebilmesi ve yönetebilmesidir.
• Tecellide tekrar yoktur.
• Kulun kalbindekini Allah’tan başka kimse iyi bilemez.
• Usulde hata yapan, esasta hataya mahkum olur.
• En güzel yolla, en güzel üslupla, en güzel tarzda, en güzel dille hitap edeceksin.
• Kötülükle mücadele ederken kötüleşirsen kavgayı en baştan kaybettin demektir.
• Yüce dağ isen, üstündeki kardan gurur duy.
• Bir şeyin ilk sebebini bilmeden onun mahiyetini anlayamazsınız.
• Bir fikir sadece bir insanı değil, kitleler, tarihi ve toplumları harekete geçirmeye başlar.
• İnsanın varlık karşısındaki mütevazi olması ontolojik bir zorunluluktur.

Bir sonraki “Açık Beyin” programı hakkında bilgi paylaşacağım. Beklemede kalın.

“İzlediklerim” adlı serinin bir sonraki programı olan “Medeniyet ve Mimari” programı hakkında notlar yer almaktadır. TRT2‘de yayınlanan Prof. Dr. Sadettin Ökten ve Dr. Sacide Akın, İstanbul Suriçi’ndeki külliyeler üzerinden medeniyet okuması yapılmaktadır.

Notlar

“Medeniyet ve Mimari” programını izlerken aldığım birkaç notu sizinle paylaşmak istiyorum. Bunlar, devam eden 37 programlık video serisinden aldığım notlardır. Umarım sizler için de faydalı olur.

• Mimarlık, bir boyutuyla işlevsel diğer bir boyutuyla ise simgeseldir.
• O zamanın zihniyeti, şehre yansımaktadır.
• Çok çeşitli medeniyetlerin bir arada yaşadığı yerlerde, şehrin yöneticisi diğer medeniyetlere yerler ayırmaktadır. Ahenk içinde çalışmasını sağlar.
• Bir objeye baktığımızda bir kompozisyon görüyoruz, aynı zamanda bir de toplumsal anlam ifade etmektedir. Anlam objenin çok ötesindedir.
• Bir toplum inandığı gibi yaşarsa, aynı değerler üzerine değer yapar.
• İnsan önce kendine karşı sorumludur. Aksi halde başkaları sizi yönetir ve hayat elinizden kayıp gider.
• Osmanlı zamanındaki vakıflar, büyük arazilere sahip olan tarım toplumu tarafından yönetilmekteydi.
• Osmanlı zamanında yapılan eserlerdeki biçimler ve bu biçimlerin içindeki anlamlarda tezatlık yoktur.
• Tarih sadece savaşlarla değil, büyüm kültür alışverişleri yaşanmıştır.
• Osmanlı külliyeleri hem yapısal hem de duygusal anlamda etkiler bırakmıştır.
• Tarihin bir vechesini araştırırken o dönemin yan dallarına göz atmak, sağlıklı bir değerlendirme sağlar.
• İslam medeniyetinde dünya ahiret ikilemi yok, ikisi bir bütün halidedir.
• Dördüncü asrın içerinde paganlık yasaklanıyor ve hristiyanlık o asrın sonunda dört büyük ökimenik konsil tarafından itikat, ibadet ve ve ahlakta kurallar getiriliyor ve bu vesileyle görür hale geliyor. Sonucunda hristiyanlık kurumsal hale geliyor. Bunun ardından Justinianus bu gönürlüğü büyük bir yapı olan Ayasofya’yı inşa ettiriyor. Ayrıca roma hukuku yeniden faal hale getiriyor.
• Cumada okunan hutbeler dini metinlerin yanısıra siyasi metinlerde yer alabilir. Osmanlı zamanında okunan hutbeler klasik Arapça okunuyor, ardında bir hatip tarafından muhabbetle hutbe tefsir ediyor.
• Fatih Sultan Mehmet tarafından vakf edilen vakıfların toplamın yer aldığı senette, vakıfların işlevsiz hale gelmesi yanması veya yıkılması durumda aslına uygun bir şekilde yeniden yapılması için senedin en sonuna not düşünmüştür.
• Fatih Camii hazinesinde devlet adamları, ilim ve bir çok meslek grubundan önemli insanların kabirleri yer almaktadır.
• Şuanki Fatih cami ikinci kez yapılan camidir. Birincisi büyük bir depremde yıkıldığı için III. Mustafa tarafından yeniden yapıdı.
• Fatih Camii içerindeki hat eserler başlı başına önemlidir.
• Osmanlı’da camiiler dünyevi cennet mekanları gibi kabul edildiğinden camii girişlerinde yer alan hatları cennet ayetleri ile süslenmiştir.
• Beyazıt Camii yayındaki küllük mekanı, marmara kahvehanesinin devamı niteliğindedir.
• Yavuz Sultan Selim’in sekiz senelik saltanat dönemde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Fakat kendi adına bir külliye yapma fırsatı olmamıştır. Onun yerine oğlu Kanuni Sutan Süleyman yaptırdığı üç külliyeden biri Yavuz Sultan Selim Camiisidir.
• Türbesinde Yavuz Sultan Selim tek başına yatmaktadır. Vasiyeti üzerine çamurlu kaftanı sandukasının üzerinde durmaktadır.
• Kanuni Sultan Süleyman’ın ölen oğlu Mehmet adına yaptırılmıştır. Mimar Sinan’ın çıraklık eseridir.
• Süleymaniye Camiisinin içerisindeki yekpare sütunlar dönemin teknik ve siyasi gücünü göstermektedir. Dört büyük sütun önemli yeterlerden getirilerek camiide kullanılmıştır.
• İstanbul fethinden yüz yıl sonra yapılan Süleymaniye Camii yedi yıl gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır.
• Süleymaniye Camii medreselerinde ders görenlerin kaliteli eğitim için üst düzey öğrenciler seçilerek sayıları az tutulmuştur.
• Osmanlı’daki tıp medreseleri Kanuni döneminde başlamış ve hem pratik hemde uygulamalı eğitim Süleymaniye Medreselerinde üç yüz yıl sürdükten sonra, gene burada yetişen üç hoca tarafından günümüzdeki modern tıp eğitim kurumlarına dönüştürülmüştür.
• Anıtsal eserin üzerindeki kitabeler dönemin medeniyet olgusuna dair önemli bilgiler vermektedir.
• Kabe’de tavaf yapılan yerden alınan bir taş Sultanahmet Camii içerisine yerleştirilmiştir.
• Bir Safiye sultan tarafından başlanan ve uzun bir süre yapımı duran cami başka bir hanım Hatice Turhan sultan tarafından tamamlanıyor. Bu süre zarfında Sultanahmet Camii yapımı devam etmektedir.
• O zamanın insanları camiilerdeki kitabeleri okuyabilmekte ve anlam dünyasına zenginleştirmektedir. Zaman ve eğitim değiştikçe bu kitabeler sadece bir sanat eseri haline gelmektedir.
• Hatice Turhan Sultan Çanakkale boğazından önemli kaleler yaptırmış, cami vb. birçok vakfı yer almaktadır.
• Medeniyet bir bütüncül bakıştır.
• İyi hat yazmak, çok yazmakla olur.
• Nuruosmaniye vakfiyesini özel kılan bir husus ise hattat eğitimini verilmesidir. Bir de kapalı çarşıdaki insanları namaz davet etmek için bir görevli tahsis edilmiştir.
• Laleli Camii medreseleri yaygın ve depremde yıkılması sebebiyle 10 bin kişinin evsiz kaldığı, ilk defa yapılan 100 konutlu betonarme yapılara halk mahremiyet yüzünden rabet görmemiştir.
• Camii ve mescitlerdeki yazılar gerekçeli rapor gibidir. Yazılar o medeniyetin bir özet gibidir.
• Modernist bilimde bilim adamları seçilirken sadece bilimsel yönüne bakılırken, Osmanlı müderistleri seçerken hem bilim tarafına hemde ahlakına bakılarak seçilmektedir.
• Balkan harbindeki büyük göçler sonrası halk bazı camiilerde kalması için ayarlamalar yapılmıştır.
• İlk kuş evi örnekleri bu camiilerde yer almaktadır.
• Osmanlı’da haremi şerife yapılan hayratlar çok önemlidir ve çok değer görmüştür.
• Osmanlı’da medeniyet çok güçlü ve diri, batıdan gelen bir etkiliyi alıp kendi üslubu ile harmanlayıp yeni bir üslub geliştirmiştir.
• Büyük Mecidiye Camii ışık oyunlarının bolca görüldüğü ve sürekili ışıklı bir camiidir. Camideki hatların bir kaçı Abdülmecit hana aittir.
• Çırağan sarayını adı, bahçesinde yakılan çerehar meşalelerinden gelmektedir.
• Yapma kudretine rağmen Osmanlı medeniyeti topoğrafyaya saygı duyduğundan dolayı en az müdehale ederek değişiklikler yapmıştır.
• Osmanlı’da yapılan eserler bir meydan okumak değil, dua ve niyaz almak için yapılmaktadır.
• Osmanlı her yaptığı esere bir kitabe ve bir tarih düşürüyor.
• Kemankeş ok atmak Hz. Peygamber sünnetidir.
• Eski yazma eserlerin yer aldığı kütüphaneler bir sanat müzesi gibi önemli eserler ve süslemeli kitaplar yer almaktadır.
• Klasik Osmanlı camilerinde çini çok kullanılmaktadır.
• Dua ve kuran okumak bir medeniyet ait özelliklerdir.
• Kendi medeniyetinize ait eser baktıkça sizde yer etmeye başlıyor. Başka medeniyetin eseri sizde o yeri işgal edemiyor.
• Kasideyi, felç geçirenlere özel olarak okunur. İmam Busuri, felçliyken rüyasında Hz. Peygamber’e yazdığı naatı okur; Peygamber, felçli kısmını dokunarak iyileştirir.
• İslam dünyasında peygambere yazılan iki ünlü kaside, İmam Busiri ve Şair Ka’b’a aittir.
• Osmanlı taş yapılarında, tahta eklemeleri genellikle yapıyı yumuşatmak amacıyla kullanılır.
• Sözde bulunan sert bir kelime, bazen en büyük dertten ağır gelir.
• Sözün etkili olabilmesi için, kişinin o hâl üzere olması gerekiyor.
• Eski İstanbullular der ki: Eyüp Sultan’da oturmak, ayrı bir edep üzere olmak gerekir.
• Teşrifat geleneği, aynı zamanda bir güç gösterisidir.
• Görünen yerde meftun olmak, dua beklemek insanın isteğidir.
• II. Mahmud tarafından 1812’de yenilenen hücre zamanla yetersiz kalınca Sultan Abdülmecid devrinde Hırka-ı Şerif Camii yaptırıldı.
• Osmanlı Rumeli’de kalabilmek için 5 büyük savaş ile bu bedel ödenmiştir.
• Osmanlı padişahları cami kubbe çapları 20 metreden fazla iken vezirlerin yaptığı camilerin kubbe çapları genellikle 12 metre çapı geçmemektedir.
• Okunmaya değer kitaplar nadirattan olur. Yazarıda aynı şekildedir.
• Ayasofya’yı Jüstinyen yaptırdı, Osmanlı ise külliye yaptı.
• Mimar Sinanın çağında emeklilik olsaydı Sinan Selimiye camisini yapabilir miydi
• Yazma eserler kandil ışığında o ambiyansla okunur.
• Osmanlı’da medrese eğitiminde odalarda iki öğrenci kalır, birinci öğrenci son sınıf öğrencisi diğer öğrenci ise birinci sınıf öğrenci özellikle seçilir. Birinci sınıf öğrenci üst sınıf öğrencinin getir götür hizmetlerini yapar. Son sınıf öğrenci ise birinci sınıf öğrencinin derslerine yardımcı olur.
• Mekandan hareket ederek sosyolojik bir tahlil yapılabilir.
• 50-60 yıllarda İstanbul’un en önemli yeri Eminönüdür.
• İrade sahiplerinin önemli meziyetlerinden biri sözü bir kere söyleyip o sözden dönmeyendir.

Bir sonraki “Kendi Gökkubbemiz” programı hakkında bilgi paylaşacağım. Beklemede kalın.

Dijital dünya sürekli evrim geçiriyor ve web sitelerinin online görünürlüğünü sağlama yöntemleri de bu değişime ayak uyduruyor.

Markalar, geleneksel SEO ve yapay zeka destekli cevap motorları gibi çeşitli dijital alanlarda yer almalı.

Bu kılavuz, SEO’nun temellerini ve yeni nesil AEO ile GEO stratejilerini inceleyecek.

Tüm dijital optimizasyon süreçlerini detaylı bir şekilde ele alacak.

• SEO Temelleri ve Tanım
• SEO Türleri ve Ayrımı
  • Meta Başlık/Açıklama Optimizasyonu
  • URL Yapısı
  • İç Linkleme (Internal Linking)
  • Teknik SEO (robots.txt, sitemap)
  • Kanonik Etiketler
  • Backlink (Geri Bağlantı) Nedir
  • Kaliteli/Doğal Backlink Alma
  • Nofollow ve Dofollow Farkı
  • Gelen/Giden Link Optimizasyonu
  • Site Hızı ve Artırma
  • Mobil Uyumluluk
  • SSL/HTTPS Kullanımı
• Anahtar Kelime Stratejileri
• İçerik Optimizasyonu
• SEO Uzmanlığı ve İş Alanları
• Performans ve Süreç
  • Google Analytics
  • Search Console
• Maliyet ve Ücretler
• Araçlar ve Uygulamalar
• İlgili Konular ve Trendler
• Platform Bazlı SEO

SEO Temelleri ve Tanım

SEO Nedir ve Önemi

SEO, web sitelerinin arama motorlarında daha görünür olmasını sağlar. İşletmeler için organik trafik artışı ve marka bilinirliği getirir. Doğru SEO stratejisi, rekabette öne çıkmayı sağlar.

SEO’nun Türkçesi

“Arama Motoru Optimizasyonu” olarak çevrilir. Web sitelerini arama motorları için uygun hale getirme süreci anlamına gelir.

SEO Neyin Kısaltması

“Search Engine Optimization” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçe karşılığı “Arama Motoru Optimizasyonu”dur.

SEO Mantığı Nedir

Arama motorlarının web sitelerini anlayabilmesi için içerik ve teknik yapıyı optimize etme mantığı üzerine kuruludur. Kullanıcı deneyimi ve arama motoru algoritmaları arasında denge kurar.

SEO Kaça Ayrılır

Üç ana kategoriye ayrılır:

• On-Page SEO (Sayfa içi)
• Off-Page SEO (Sayfa dışı)
• Technical SEO (Teknik)

E-ticarette SEO Nedir

Çevrimiçi mağazaların arama sonuçlarında üst sıralarda görünmesi için yapılan optimizasyon çalışmalarıdır. Ürün sayfaları, kategori sayfaları ve kullanıcı deneyimi odaklı çalışmaları içerir.

Google Sıralamalarını Yükseltme

Kaliteli içerik üretimi, teknik optimizasyonlar ve kullanıcı deneyimi iyileştirmeleri ile mümkündür. Sürekli analiz ve güncellemeler gerektirir.

SEO Türleri ve Ayrımı

Sayfa İçi (On-Page) SEO

Meta Başlık/Açıklama Optimizasyonu

Her sayfa için benzersiz ve açıklayıcı meta başlık ve açıklama yazılmalıdır. Başlık 60 karakter, açıklama 160 karakter sınırında tutulur.

URL Yapısı

Temiz, anlaşılır ve anahtar kelime içeren URL’ler tercih edilir. Gereksiz parametreler ve uzun yapılar kaçınılır.

İç Linkleme (Internal Linking)

Site içi sayfalar arasında mantıklı bağlantılar kurulur. Kullanıcı deneyimini artırır ve sayfa otoritesini dağıtır.

Teknik SEO (robots.txt, sitemap)

Arama motorlarının siteyi taraması için gerekli dosyalar oluşturulur. Sitemap.xml ile sayfa haritası sunulur.

Kanonik Etiketler

Benzer içerikli sayfalar için tercih edilen versiyonu belirtir. Yinelenen içerik sorunlarını önler.

Sayfa Dışı (Off-Page) SEO

Backlink (Geri Bağlantı) Nedir

Diğer web sitelerinden alınan bağlantılardır. Site otoritesi ve güvenilirliği için kritik öneme sahiptir.

Kaliteli/Doğal Backlink Alma

İlgili ve güvenilir sitelerden organik şekilde bağlantı kazanma stratejileri uygulanır. İçerik kalitesi ve ilişki kurma önemlidir.

Nofollow ve Dofollow Farkı

Dofollow linkler otoriteyi aktarır, nofollow linkler aktarmaz. Doğal link profili için her ikisine de ihtiyaç vardır.

Gelen/Giden Link Optimizasyonu

Link profilinin dengelenmesi ve kaliteli site bağlantıları kurmaya odaklanır.

Teknik SEO

Site Hızı ve Artırma

Sayfa yükleme süreleri optimize edilir. Görsel sıkıştırma, önbellekleme ve kod optimizasyonu yapılır.

Mobil Uyumluluk

Responsive tasarım ile tüm cihazlarda uyumlu görüntüleme sağlanır. Google’ın mobil öncelikli indexlemesi için kritiktir.

SSL/HTTPS Kullanımı

Güvenli bağlantı sertifikası kullanımı. Kullanıcı güvenliği ve arama motoru sıralaması için gereklidir.

Yerel SEO (Local SEO)

Belirli coğrafi bölgeler için optimizasyon. Google My Business ve yerel dizinlerde görünürlük artırma stratejileri içerir.

Anahtar Kelime Stratejileri

Anahtar Kelime Araştırması Nasıl Yapılır

Hedef kitle analizi, rakip inceleme ve araç kullanımı ile potansiyel anahtar kelimeler belirlenir. Arama hacmi ve rekabet dengesi gözetilir.

Uzun Kuyruklu Anahtar Kelimeler (Long-Tail)

3-4 kelimeli spesifik arama terimleridir. Daha az rekabetli ve hedef kitle odaklıdır.

Anahtar Kelime Yoğunluğu Ne Olmalı

Doğal yazım tercih edilir. %1-2 arası yoğunluk idealdir. Aşırı kullanım cezalandırılır.

Rakip Analizi

Sektördeki başarılı sitelerin anahtar kelime stratejileri incelenir. Fırsat alanları belirlenir.

İçerik Optimizasyonu

SEO Uyumlu İçerik Yazma

Kullanıcı odaklı, değer sunan içerikler üretilir. Anahtar kelimeler doğal şekilde yerleştirilir.

İçerik Kalitesi ve Güncelliği

Güncel, doğru ve kapsamlı bilgiler sunulur. Düzenli güncelleme ve iyileştirmeler yapılır.

İçerik Uzunluğu Kaç Kelime Olmalı

Konuya göre değişir. Blog yazıları için minimum 300, kapsamlı makaleler için 1500+ kelime önerilir.

Yinelenen İçerik (Duplicate Content)

Aynı içeriğin farklı URL’lerde bulunması. Kanonik etiketler ile çözümlenir.

Görsel ve Video Optimizasyonu

Alt text kullanımı, dosya boyutu optimizasyonu ve uygun formatlarda görseller tercih edilir.

Blog/İçerik Stratejisi Planlama

Hedef kitle ihtiyaçları doğrultusunda düzenli yayın takvimi oluşturulur.

SEO Uzmanlığı ve İş Alanları

SEO Uzmanı Ne İş Yapar

Web sitelerinin arama motoru performansını artırmak için strateji geliştirir ve uygular.

SEO İçerik Yazarı Nedir

Arama motoru dostu içerikler üreten uzman yazardır.

SEO Editörü Ne Demek

İçerikleri SEO kurallarına göre düzenleyen ve optimize eden editördür.

SEO Danışmanlığı Nedir

İşletmelere SEO stratejisi konusunda rehberlik eden danışmanlık hizmetidir.

SEO’cu Nasıl Olunur

Teorik bilgi, pratik deneyim ve sürekli öğrenme ile uzmanlaşma süreci yaşanır.

Performans ve Süreç

SEO Çalışması Ne Kadar Sürer

Rekabet durumuna göre 3-12 ay arasında değişir. Sürekli çalışma gerektirir.

SEO Sonuçları Ne Zaman Görülür

İlk sonuçlar 2-3 ayda, önemli gelişmeler 6-12 ayda görülür.

SEO Puanı Kaç Olmalı

Genel olarak 80+ puan hedeflenir. Araçlara göre farklılık gösterir.

Ölçüm Araçları

Google Analytics

Trafik analizi ve kullanıcı davranışlarını izleme aracıdır.

Search Console

Google’dan gelen organik trafiği ve site performansını takip eder.

Domain/Page Authority Anlamı

Sitenin veya sayfanın arama motorlarındaki otoritesini gösteren metriktir.

Maliyet ve Ücretler

SEO Ücretli Midir

Profesyonel SEO hizmeti ücretlidir. Organik sonuçlar ücretsizdir.

SEO Ücreti Ne Kadar

Proje kapsamına göre değişir.

SEO Aylık Fiyatları

Hizmet türü ve işletme büyüklüğüne göre belirlenir.

Araçlar ve Uygulamalar

Hangi Program Kullanılır

Google Analytics, Search Console, SEMrush, Ahrefs gibi profesyonel araçlar kullanılır.

En İyi SEO Araçları Nelerdir

• Ücretsiz: Google araçları
• Ücretli: SEMrush, Ahrefs, Moz

İlgili Konular ve Trendler

SEO Hataları ve Kaçınma Yolları

Yaygın hatalar belirlenir ve önleyici tedbirler alınır.

Google Algoritma Güncellemeleri

Düzenli takip edilir ve stratejiler güncellenir.

Kullanıcı Deneyimi (UX) Önemi

SEO ile UX entegrasyonu sağlanır. Kullanıcı memnuniyeti öncelik haline getirilir.

Gelecek Trendleri ve Yapay Zeka Etkisi

Yeni teknolojiler takip edilir. AI destekli SEO stratejileri geliştirilir.

Platform Bazlı SEO

YouTube SEO Nasıl Yapılır

Video başlık, açıklama ve etiket optimizasyonu yapılır. Miniatur ve içerik kalitesi önemlidir.

Instagram SEO Nasıl Yapılır

Hashtag stratejisi, profil optimizasyonu ve içerik keşfedilebilirliği artırılır.

Bu rehber, SEO’nun tüm boyutlarını kapsamlı şekilde ele alır. Başarılı sonuçlar için sabır ve sürekli çalışma gerektiğini unutmayın.

Teknik SEO nedir?

Teknik SEO, bir web sitesinin arama motorları tarafından daha iyi anlaşılması ve indekslenmesi için yapılan teknik optimizasyon çalışmalarıdır. Bu alan, sitenin altyapısını güçlendirerek kullanıcı deneyimini artırır ve arama sonuçlarında daha üst sıralarda yer almasını sağlar.

Bir örneği nedir?

Site hızı optimizasyonu klasik bir teknik SEO örneğidir. Bir e-ticaret sitesinin ana sayfasının 5 saniyede yüklenmesi yerine 2 saniyede yüklenmesini sağlamak teknik SEO kapsamındadır. Bu çalışma şu adımları içerir:

• Görsellerin sıkıştırılması
• Gereksiz kodların temizlenmesi
• Sunucu yanıt süresinin iyileştirilmesi

Farklılıklar ve İlişkiler

Teknik SEO vs. Genel SEO

Genel SEO şemsiye bir terimdir ve şu üç ana dalı kapsar:

• Teknik SEO (site altyapısı)
• Sayfa içi SEO (içerik optimizasyonu)
• Sayfa dışı SEO (dış bağlantılar)

Teknik SEO ise bu üçlünün sadece altyapı kısmıdır. Genel SEO’nun temeli sayılır.

Teknik SEO vs. Sayfa İçi SEO

Teknik SEO vs. Sayfa Dışı SEO

Teknik SEO sayfa dışı mıdır?

Hayır. Teknik SEO tamamen sitenin içinde yapılan çalışmalardır.

Aynı şey midir?

Hayır. Sayfa dışı SEO, sitenizin dışındaki faktörlerle ilgilidir:

• Backlink kazanımı
• Sosyal medya sinyalleri
• Marka bilinirliği

Teknik SEO ise sitenizin motor odası gibidir.

Teknik SEO vs. Yerel SEO

Yerel SEO belirli bir coğrafi bölgeyi hedefler. Teknik SEO’nun yerel versiyonu şunları içerir:

• Yerel schema işaretlemeleri
• Google My Business entegrasyonu
• Yerel anahtar kelimeler için sayfa hızı optimizasyonu

Teknik Olmayan SEO nedir?

Teknik olmayan SEO, kodlama bilgisi gerektirmeyen SEO çalışmalarıdır:

• İçerik yazımı
• Anahtar kelime araştırması
• Sosyal medya paylaşımları
• E-posta pazarlama

Backlinkler teknik SEO mudur?

Hayır. Backlinkler sayfa dışı SEO kategorisindedir. Ancak backlinkin teknik yönleri vardır:

• Link’in dofollow/nofollow durumu
• Anchor text optimizasyonu
• Link’in sayfadaki konumu

Uygulama ve Süreç

Nasıl yapılır?

Teknik SEO şu adımlarla uygulanır:

1. Site denetimi yapın

• Google Search Console’u inceleyin
• Teknik SEO araçlarıyla tarama yapın

2. Öncelik listesi oluşturun

• Kritik hataları ilk sıraya koyun
• Etkisi yüksek, çabası düşük işleri seçin

3. Temel sorunları çözün

• 404 hatalarını düzeltin
• Sayfa hızını artırın
• Mobile uyumluluğu sağlayın

4. İleri seviye optimizasyon yapın

• Schema işaretlemeleri ekleyin
• Internal linking’i güçlendirin

Ne kadar sürer?

Teknik SEO süresi projenin boyutuna bağlıdır:

• Küçük site (10-50 sayfa): 2-4 hafta
• Orta site (50-500 sayfa): 1-3 ay
• Büyük site (500+ sayfa): 3-6 ay

Sonuçlar genellikle 3-6 ay içinde görülür.

Temel amacı nedir?

Teknik SEO’nun üç temel amacı vardır:

1. Taranabilirlik: Arama motorlarının siteyi kolayca taraması
2. İndekslenebilirlik: İçeriklerin arama sonuçlarında görünmesi
3. Kullanıcı deneyimi: Ziyaretçilerin sitede rahat gezinmesi

Ne kadar önemlidir?

Teknik SEO kritik öneme sahiptir. İyi içeriğiniz olsa bile teknik sorunlar varsa:

• Siteniz arama sonuçlarında görünmez
• Kullanıcılar siteden hızla ayrılır
• Satışlarınız düşer

Araştırmalar gösteriyor: Sayfa yüklenme süresi 3 saniyeyi geçerse, ziyaretçilerin %53’ü siteyi terk eder.

Zor mu?

Teknik SEO zorluğu üç seviyeye ayrılır:

Başlangıç seviyesi (Kolay):

• Başlık ve meta açıklamalar
• Görsel alt etiketleri
• Temel hız optimizasyonu

Orta seviye (Orta):

• Schema işaretlemeleri
• Internal linking stratejisi
• Core Web Vitals optimizasyonu

İleri seviye (Zor):

• JavaScript SEO
• Uluslararası SEO (hreflang)
• Sunucu yapılandırması

Maliyeti nedir?

Profesyonel teknik SEO hizmeti ücretlidir.

Proje kapsamına göre değişir.

Araçlar:

• Screaming Frog: Ücretsiz/Yıllık 279 Dolar
• Ahrefs: Başlangıç Aylık 29 Dolar / Lite Aylık 129 Dolar
• SEMrush: Aylık 165 Dolar

Öğrenme ve Uzmanlık

Nasıl öğrenebilirim?

Ücretsiz kaynaklar:

• Google Search Central dokümantasyonu
• YouTube SEO kanalları
• SEO blogları (Moz, SEO Blogları)

Ücretli eğitimler:

• Online kurslar (Udemy, Coursera)
• SEO sertifika programları
• Workshop ve seminerler

Pratik yapma:

• Kendi sitenizle deneyim kazanın
• Google Search Console’u aktif kullanın
• A/B testler yapın

Kim sorumludur?

Teknik SEO sorumluluğu şirkete göre değişir:

Küçük şirketlerde:

• Pazarlama müdürü
• Web tasarımcı
• Girişimci kendisi

Büyük şirketlerde:

• SEO uzmanı
• Web developer
• Dijital pazarlama ekibi

Ajans çalışmasında:

• SEO project manager
• Teknik SEO uzmanı

Uzman ne yapar?

Teknik SEO uzmanının günlük görevleri:

Analiz ve raporlama:

• Site performansını izler
• Hata raporları hazırlar
• Rakip analizi yapar

Problem çözme:

• Teknik sorunları tespit eder
• Çözüm önerileri sunar
• Geliştiricilerle koordinasyon kurar

Strateji geliştirme:

• SEO roadmap’i hazırlar
• Öncelik matrisi oluşturur
• ROI hesaplamalarını yapar

En iyi araçlar hangileridir?

Ücretsiz araçlar:

• Google Search Console (Mutlaka kullanın)
• Google PageSpeed Insights
• Google Mobile-Friendly Test
• Screaming Frog (500 URL’e kadar)

Ücretli araçlar:

• Ahrefs: Kapsamlı SEO analizi
• SEMrush: Rakip analizi güçlü
• Screaming Frog Pro: Detaylı site tarama
• GTmetrix: Sayfa hızı analizi

Uzmanlaşmış araçlar:

• DeepCrawl: Büyük siteler için
• Botify: Enterprise seviye
• OnCrawl: Log dosyası analizi

Bu rehber teknik SEO’nun temellerini kapsar. Her başlık altında derinlemesine çalışma yaparak uzmanlığınızı geliştirebilirsiniz.

Unutmayın: Teknik SEO bir maraton, sprint değil. Sabırlı ve sistemli çalışma başarının anahtarıdır.

Arama artık tek kanal değil: Google, ChatGPT AI cevapları, sosyal ve topluluklar birlikte çalışıyor. Temelleri güçlendir, AI’a uyum sağla, görünürlüğünü ölç. İşte odaklanman gerekenler:

Yapay Zeka SEO Nedir?

Yapay zeka SEO, arama motoru optimizasyonu süreçlerinde makine öğrenmesi ve AI teknolojilerinin kullanılmasıdır.

Bu yaklaşım, anahtar kelime araştırması, içerik optimizasyonu ve teknik SEO işlemlerini otomatikleştirir.

Modern SEO stratejilerinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir.

AI SEO Nedir?

AI SEO, yapay zeka algoritmalarının SEO çalışmalarına entegre edilmesidir.

Büyük veri analizinden tahminlemeye kadar geniş bir yelpazede kullanılır.

Rekabet analizi, içerik stratejisi ve performans ölçümlerinde insan gücünden çok daha hızlı sonuçlar üretir.

Yapay Zeka SEO Ajansı Nedir?

AI destekli araçlar kullanan dijital pazarlama ajanslarıdır. Bu ajanslar, geleneksel SEO hizmetlerini teknoloji ile güçlendirir.

Müşterilerine daha etkili ve ölçülebilir sonuçlar sunar.

Pazarlamada AEO Nedir?

AEO (Answer Engine Optimization), cevap motoru optimizasyonudur. Kullanıcı sorularına doğrudan yanıt vermeyi hedefler. Google’ın öne çıkan parçacıkları (featured snippets) ve sesli arama sonuçları için optimize edilmiş içerik stratejisidir.

SEO’da GEO Nedir?

GEO (Generative Engine Optimization), üretken yapay zeka motorları için optimizasyondur. ChatGPT, Bard gibi platformlarda görünürlüğü artırmayı amaçlar. Yeni nesil arama deneyimlerine uyum sağlamak için geliştirilmiştir.

AI’nın SEO’ya Etkisi ve Geleceği

SEO’nun Sonu mu? Yapay zeka, SEO’yu gereksiz hale getiriyor mu?

Hayır. AI, SEO’yu ortadan kaldırmıyor; dönüştürüyor. Arama motorları hala web sitelerinden içerik çekiyor. Kullanıcılar hala bilgiye erişmek için arama yapıyor.

SEO, yapay zeka ile ortadan kalkacak mı?

SEO tamamen ortadan kalkmayacak. Ancak şekil değiştirecek. Daha akıllı, daha hızlı ve daha etkili hale gelecek. İnsan yaratıcılığı ile teknoloji birleşecek.

ChatGPT ile SEO öldü mü?

SEO ölmedi. Evrimleşti. ChatGPT ve benzeri araçlar, SEO profesyonellerine güç kattı. İçerik üretimi ve optimizasyon süreçlerini hızlandırdı.

AI çağında SEO hala değer mi?

Kesinlikle değerli. AI, SEO’nun önemini artırdı. Rekabet daha yoğun hale geldi. Kaliteli, optimize edilmiş içeriğe talep arttı.

Otomasyon ve Optimizasyon

AI ile SEO nasıl otomatikleştirilir?

• Anahtar kelime araştırması otomatik yapılır
• İçerik önerileri algoritmik olarak üretilir
• Teknik SEO denetimleri otomatikleştirilir
• Performans raporları otomatik hazırlanır

AI, SEO optimizasyonu yapabilir mi?

AI, birçok SEO görevini otomatik yapabilir. Ancak strateji belirleme ve yaratıcı kararlar insan müdahalesini gerektirir. En iyi sonuçlar, AI ile insan zekasının birleşiminden çıkar.

Değer ve Yatırım

Yapay zeka SEO’ya değer mi?

Evet. AI araçları, SEO süreçlerini hızlandırır ve verimli kılar. Yatırım getirisi genellikle yüksektir. Uzun vadede rekabet avantajı sağlar.

2026’te AI araçlarıyla SEO yatırıma değer mi?

2026’te AI destekli SEO, zorunluluk haline gelecek. Erken yatırım yapanlar avantajlı konumda olacak. Geciken işletmeler rekabette geride kalacak.

Google ve Cezalar

Google’ın AI İçeriğine Yaklaşımı

Google, SEO için AI içeriğine izin veriyor mu?

Google, AI içeriğini yasaklamıyor. Kaliteli, yararlı ve orijinal içeriği destekliyor. İçeriğin nasıl üretildiğinden ziyade, kullanıcıya sunduğu değere odaklanıyor.

Google, AI içeriği nedeniyle cezalandırır mı?

Google, sadece AI kullandığınız için ceza vermez. Düşük kaliteli, spam nitelikli veya manipülatif içerikler cezalandırılır. AI içeriği de kalite standartlarını karşılamalıdır.

AI Araçları ve Kullanımı

En İyi Araçlar

En iyi yapay zeka SEO aracı hangisidir?

• SEMrush: Kapsamlı AI destekli SEO paketi
• Ahrefs: Güçlü backlink ve anahtar kelime analizi
• Surfer SEO: İçerik optimizasyonu odaklı
• Jasper AI: İçerik üretimi için ideal

ChatGPT’den daha iyi ücretsiz AI var mı?

• Perplexity AI: Araştırma odaklı
• Claude: Uzun metin analizi için güçlü
• Gemini: Google’ın ücretsiz AI asistanı

Uygulamalar

AI’yı SEO içeriği yazmak için nasıl kullanılır?

1. Anahtar kelime araştırması yapın

2. İçerik yapısını AI ile planlayın

3. Taslak metni AI ile üretin

4. İnsan editörlüğü ile kaliteyi artırın

5. SEO optimizasyonunu tamamlayın

ChatGPT SEO yapabilir mi?

ChatGPT, SEO görevlerinde yardımcı olabilir:

• İçerik fikirleri üretir
• Meta açıklamalar yazar
• Anahtar kelime önerileri sunar
• SEO denetimi yapar

Sınırlamalar ve Dezavantajlar

SEO için AI kullanmanın dezavantajları:

• Orijinallik sorunu: Benzer içerikler üretebilir
• Güncellik eksikliği: Eski verilerle çalışabilir
• Bağlam kayıpları: Nüansları kaçırabilir
• Aşırı bağımlılık: İnsan yaratıcılığını azaltabilir

AI Kuralları ve Başarısızlık

%30 Kuralı

AI projelerinde %30 kuralı, zamanın %30’unun veri hazırlığına ayrılması gerektiğini belirtir. Kaliteli veri, başarılı AI uygulamalarının temelidir.

10-20-70 Kuralı

• %10: Algoritma geliştirme
• %20: Model eğitimi
• %70: Veri hazırlığı ve temizleme

%95 Başarısızlık Oranı

AI projelerinin %95’i şu nedenlerle başarısız olur:

• Yetersiz veri kalitesi
• Yanlış problem tanımı
• Teknik uzmanlık eksikliği
• Gerçekçi olmayan beklentiler

AI’nın Üç C’si

1. Computation (Hesaplama)

2. Connectivity (Bağlantı)

3. Content (İçerik)

Kavram Karşılaştırmaları

SEO vs AEO

• SEO: Arama motoru optimizasyonu
• AEO: Cevap motoru optimizasyonu
• Fark: AEO, doğrudan yanıtlara odaklanır

SEO vs GEO

• SEO: Geleneksel arama motorları için
• GEO: Üretken AI motorları için
• Fark: GEO, yapay zeka sohbet botları için optimize eder

AEO vs GEO

• AEO: Mevcut arama motorlarının cevap özelliklerine odaklanır
• GEO: Tamamen yeni AI platformlarını hedefler
• Ortak nokta: İkisi de kullanıcı sorularına doğrudan yanıt vermeyi amaçlar

Bu kapsamlı rehber, AI ve SEO’nun kesişim noktalarını açıklar. Teknoloji hızla gelişirken, temelleri anlamak başarının anahtarıdır.

Google Search Console ücretsiz bir araçtır. Google bu hizmeti web sitesi sahiplerine sunar.

Bu araç ile sitenizin Google arama sonuçlarındaki durumunu izleyebilirsiniz. Ayrıca site performansınızı yönetebilir ve teknik sorunları çözebilirsiniz.

Search Console Nedir?

Google Search Console, web sitelerinin Google arama sonuçlarındaki performansını izlemek ve analiz etmek için kullanılan ücretsiz bir araçtır. Site sahipleri ve SEO uzmanları bu platform sayesinde web sitelerinin Google’da nasıl görüntülendiğini takip edebilir.

GSC’nin Anlamı (Ne Demek?)

GSC, “Google Search Console”‘un kısaltmasıdır. Eskiden “Google Webmaster Tools” olarak bilinen bu platform, 2015 yılında yeniden adlandırılmıştır. Türkçe’de “Google Arama Konsolu” olarak ifade edilir.

GSC’nin Amacı ve Kullanımı

Temel amaçları:

• Web sitesinin arama motorlarındaki görünürlüğünü artırmak
• Teknik sorunları tespit etmek ve çözmek
• Arama performansını ölçmek ve optimize etmek
• İçerik stratejilerini geliştirmek

Yararları ve Dezavantajları

Yararları:

• Ücretsiz erişim
• Gerçek zamanlı veri sağlama
• Kapsamlı raporlama sistemi
• Google’dan direkt bilgi alma

Dezavantajları:

• Sadece Google verilerini gösterir
• 16 aylık veri sınırı
• Bazı gelişmiş özellikler sınırlı

Kurulum ve Erişim

Web Sitesi Ekleme

1. Google hesabı ile giriş yapın
2. “Özellik ekle” butonuna tıklayın
3. Site URL’nizi girin
4. Mülkiyet doğrulaması yapın

Erişim Nasıl Alınır?

Doğrulama yöntemleri:

• HTML dosyası yükleme
• Meta etiket ekleme
• Google Analytics hesabı kullanma
• Google Tag Manager entegrasyonu
• DNS kaydı ekleme

Kimler Kullanabilir?

• Site sahipleri
• Web tasarımcıları
• SEO uzmanları
• Dijital pazarlama ekipleri
• İçerik editörleri

Temel Raporlama ve Veriler

Performans Raporu

Bu rapor, web sitenizin arama sonuçlarındaki başarımını detaylı şekilde gösterir.

Toplam Tıklama

Web sitenize Google arama sonuçlarından gelen tıklama sayısını ifade eder. Bu metrik, gerçek trafiği ölçer.

Gösterim (Impression)

Web sitenizin arama sonuçlarında kaç kez görüntülendiğini gösterir. Kullanıcı sonuca tıklamasa bile sayılır.

Ortalama Tıklama Oranı (CTR)

Tıklama sayısının gösterim sayısına bölünmesiyle elde edilir. Yüzde olarak ifade edilir.

CTR = (Tıklama / Gösterim) x 100

Ortalama Konum

Web sitenizin arama sonuçlarındaki ortalama sıralamasını gösterir. Düşük sayı, daha iyi konumu ifade eder.

Keşfet (Discover) Performansı

Google Discover özelliğinden gelen trafiği ve etkileşimleri gösterir. Mobil kullanıcılar için önemli bir trafik kaynağıdır.

Regex Sorgulama

Search Console için 4 Yaygın Regex Kullanım Örneği (Örneklerle)

Bilgilendirme amacı: (?i)^(kim|ne|nerede|ne zaman|neden|nasıl)

İşlemsel niyet: .*?(sipariş|satın alma|satın almak).*

Navigasyon amacı: ^(marka adı).*

Ticari amaç: .*(en iyi||en üst|karşılaştırma|inceleme*).*

Olumsuz Duygu Analizi: (kötü|değil|korkunç|en kötüsü|israf).*

Kısa sorgular (10 karakterden az): ^(?i)[\w\W\s\S]{1,10}$

Orta uzunlukta sorgular (10-30 karakterden az): ^(?i)[\w\W\s\S]{10,30}$

Uzun kuyruklu sorgular (30 karakterden fazla): ^(?i)[\w\W\s\S]{30,}$

Kısa kuyruklu sorgular: ^\b\w+\b$

Orta kuyruklu sorgular: ^\b\w+(?:\s+\w+){1,2}\b$

Uzun kuyruklu sorgular: ^\b\w+(?:\s+\w+){3,}\b$

”#” ile başlayan sorguları hariç tutar: ^[^#]+$

Özel karakterler içeren sorguları eşleştirir: .*[!@#$%^&*(),.?":{}|<>].*

Özel karakterler içermeyen sorguları eşleştirir: ^[a-zA-Z0-9 ]+$

Belirli diller veya bölgelerle iİlgili sorgular: \b(en|fr|es|de)\b ya da \b(usa|uk|kanada|türkiye)\b

Sonunda eğik çizgi bulunanlar: .*\/$

URL’leri belirli bir kelimeyle eşleştirin: \/kategori\/\w+

URL’leri belirli bir desenle eşleştirin: \/arsiv\/\d{4}\/\d{2}

İsteğe bağlı parametrelerle URL’leri eşleştirin: \/urun\/\d+\/(edit)?

Belirli anahtar kelimelerle eşleşen sorgular: .*(anahtar kelime 1|anahtar kelime 2|anahtar kelime 3)

Markalı terimleri eşleştirme: .*facbook.*|.*facebok.*|.*facebookk.*

Yapay Zeka AI Destekli Arama Sorguları

Google şu anda yapay zekâ (YZ) trafiğini normal trafikten ayırmıyor olsa da, YZ tarafından üretilmiş olma olasılığı yüksek kalıpları tespit etmek için Regex filtreleri kullanabilirsiniz.

Çoklu soru sorgularını eşleştir

YZ araçları genellikle sorguları tam cümle şeklinde, yani tam sorular olarak yapılandırır. Bunları yakalamak için şu ifadeyi kullanabilirsiniz:

\?\s*(mı|mi|mu|mü|nedir|nasıl|neden|hangi|kimdir|var mı)\s+.{0,50}\s*\?

Eşleşen örnek sorgular:

• “Dijital pazarlama hâlâ etkili mi?”
• “İçerik uzunluğu SEO’yu etkiler mi?”

Aşırı uzun, detaylı sorguları eşleştir

YZ tarafından yapılan aramalar genellikle çok uzun ve ayrıntılı olur. En az 32 kelime içeren sorguları tespit etmek için şu kalıbı kullanabilirsiniz:

([^" "]*\s){32,}?

Analitik veya stratejik dil kalıplarını eşleştir

YZ kaynaklı sorgular genellikle ileri seviye veya resmî bir dil kullanır — özellikle araştırma veya iş stratejisiyle ilgili konularda. Aşağıdaki kalıpları kullanarak bunları filtreleyebilirsiniz:

Stratejik ve iş odaklı terimler:

stratejik\s+(inisiyatif(ler)?|plan(lar)?|yol\sharitası|hedef(ler)?)

Eşleşen örnekler:

• “stratejik inisiyatifler 2026”
• “şirketin yol haritası ve gelecek planları”

Kapsamlı veya araştırma temelli ifadeler:

kapsamlı\s+(analiz|genel\s+bakış|değerlendirme|inceleme)

Eşleşen örnekler:

• “fintech girişimleri için kapsamlı piyasa analizi”
• “çevrimiçi satış performansının detaylı değerlendirmesi”

Zaman bazlı kalıplar (zamansal ifadeler):

(son|geçen)\s+\d+\s+(ay|yıl|çeyrek)

Eşleşen örnekler:

• “son 12 ay içindeki ürün lansmanları”
• “geçen 2 yıldaki satış trendleri”

Bu kalıpları birleştirerek, araştırma tarzı, uzun ve detaylı YZ sorgularını daha kolay tespit edebilirsiniz.

💡 İpucu: Sorgu raporunuzu Gösterimler (Artan) sırasına göre sıralayarak, genellikle 1–10 gösterim arası, düşük hacimli ama yüksek kaliteli YZ tarzı sorguları kolayca bulabilirsiniz.

İndeksleme

İndeksleme Nedir?

Google’ın web sayfalarınızı tarayıp veritabanına kaydetme işlemidir. İndekslenmeyen sayfalar arama sonuçlarında görünmez.

İndeksleme İsteği Gönderme

Yeni sayfalar veya güncellenmiş içerikler için manuel indeksleme talebi gönderebilirsiniz.

Adımlar:

1. URL İnceleme aracını kullanın
2. İncelemek istediğiniz URL’i girin
3. “İndeksleme isteği” butonuna tıklayın

Yumuşak 404 (Soft 404)

Sayfa mevcut ancak içerik boş veya anlamlı değil. Teknik olarak 200 kodu döndürür ama Google bunu hata olarak değerlendirir.

Bağlantılar Raporu

İç Bağlantılar

Web siteniz içindeki sayfalar arası bağlantıları gösterir. Site mimarisi ve sayfa otoritesi dağılımı için kritiktir.

Dış Bağlantılar

Başka sitelerden size yönlendirilen bağlantıları listeler. Backlink profilinizi analiz etmenizi sağlar.

Bağlantı Raporu Kullanımı

• En çok bağlantı alan sayfaları belirleme
• Bağlantı kalitesini değerlendirme
• İç bağlantı stratejisi geliştirme

Tarama (Crawl) Verileri

Tarama Nedir?

Google botlarının web sitenizi ziyaret ederek sayfaları inceleme sürecidir. Tarama olmadan indeksleme gerçekleşmez.

Tarama İstatistikleri

• Günlük tarama sayısı
• İndirilen kilobayt miktarı
• Ortalama yanıt süresi

Tarama Hızı

Google’ın sitenizi ne sıklıkla taradığını gösterir. Sunucu performansı ve site kalitesi bu hızı etkiler.

Hangi Veriler Alınabilir?

Performans verileri:

• Anahtar kelime performansı
• Sayfa bazlı analiz
• Coğrafi performans
• Cihaz türü dağılımı

Teknik veriler:

• İndeksleme durumu
• Tarama hataları
• Site hızı metrikleri
• Mobil uyumluluk

URL İnceleme

Belirli bir URL’in Google’daki durumunu detaylı şekilde inceler.

Sağladığı bilgiler:

• İndeksleme durumu
• Son tarama tarihi
• Canonical URL
• Meta bilgiler

Önemli Kavramlar ve İşlemler

Site Haritası (Sitemap)

Site Haritası Nedir?

Web sitenizin yapısını ve önemli sayfalarını Google’a bildiren XML dosyasıdır.

GSC’ye Site Haritası Gönderme

1. XML sitemap oluşturun
2. GSC’de “Site haritaları” bölümüne gidin
3. Sitemap URL’nizi girin
4. “Gönder” butonuna tıklayın

Web’in Temel Öğeleri (Core Web Vitals)

CWV’ler SEO’yu Etkiler mi?

Evet, 2021’den beri Google sıralama faktörü olarak kullanmaktadır. Kullanıcı deneyimi odaklı bu metrikler önemlidir.

LCP, CLS, INP Nedir?

LCP (Largest Contentful Paint):

• Sayfadaki en büyük içerik öğesinin yüklenme süresi
• İdeal: 2.5 saniye altı

CLS (Cumulative Layout Shift):

• Sayfa yüklenirken oluşan görsel kayma miktarı
• İdeal: 0.1 altı

INP (Interaction to Next Paint):

• Kullanıcı etkileşimi ile görsel tepki arasındaki süre
• İdeal: 200 milisaniye altı

Manual İşlemler

Google’ın web sitenize uyguladığı manuel cezaları gösterir. Spam veya kalitesiz içerik tespit edildiğinde alınır.

robots.txt Yönetimi

Arama motorlarına hangi sayfaları taramayacaklarını bildiren dosyadır. GSC üzerinden test edilebilir.

HTTP’den HTTPS’ye Geçiş

Güvenli protokole geçiş sürecini GSC üzerinden takip edebilirsiniz. Adres değişikliği aracını kullanın.

URL Ekleme

Yeni sayfalar için hızlı indeksleme talebi gönderebilir, Google’ın dikkatini çekebilirsiniz.

GSC’den Elde Edilen İçgörüler (Insights)

GSC Insights Nedir?

Google Search Console verilerini basitleştiren ve anlamlı öneriler sunan özellik. WordPress kullanıcıları için eklenti olarak da mevcuttur.

İçgörü Raporu Nedir?

Sitenizin performansı hakkında özetlenmiş bilgiler ve eylem önerileri içerir. Teknik bilgi gerektirmez.

İçgörüler Kimler Kullanır?

• İşletme sahipleri
• İçerik editörleri
• Pazarlama ekipleri
• Blog yazarları

Page Insights (Sayfa İçgörüleri)

Sayfa bazında detaylı performans analizi sağlar. Hangi içeriklerin başarılı olduğunu gösterir.

GSC ve Analytics Bağlantısı

Google Analytics ile entegrasyon kurarak daha kapsamlı analizler yapabilirsiniz. Organik trafik kaynaklarını detaylı inceleyebilirsiniz.

SEO ve GSC İlişkisi

SEO İçin İyi mi?

GSC, SEO çalışmaları için vazgeçilmez bir araçtır. Organik arama performansını doğrudan Google’dan takip etmenizi sağlar.

SEO Performansı Nasıl Ölçülür?

Temel metrikler:

• Organik trafik artışı
• Anahtar kelime sıralamaları
• CTR oranları
• İndekslenen sayfa sayısı

GSC Nasıl SEO’yu İyileştirir?

İyileştirme alanları:

• Teknik hataları tespit etme
• İçerik fırsatlarını belirleme
• Kullanıcı deneyimi optimizasyonu
• Anahtar kelime stratejisi geliştirme

Ne Sıklıkla Kontrol Edilmeli?

Kontrol sıklığı önerileri:

• Günlük: Kritik siteler için
• Haftalık: Orta ölçekli siteler
• Aylık: Küçük siteler ve bloglar

Acil kontrol gereken durumlar:

• Trafik düşüşü
• Yeni içerik yayınlama
• Site güncellemeleri
• Teknik değişiklikler

GSC’yi düzenli kullanarak web sitenizin arama motorlarındaki performansını sürekli iyileştirebilir, kullanıcı deneyimini artırabilirsiniz.

Yerel SEO ile işletmenizi Google haritalarında öne çıkarın. Bu 5 basit ipucu ile yerel aramalardan daha fazla müşteri kazanın. Telefon görüşmeleriniz artacak. Rakiplerinizin önüne geçeceksiniz.

1. İpucu: 24/7 Ulaşılabilirlik: Saatleri 7/24 ayarlayın ve çağrı yanıtlama kullanın — Google açık işletmeleri daha görünür gösterir; 7/24 cevaplanabilir olmak gelir ve sıralamayı iyileştirir.

2. İpucu: Navigasyon: Menüde odaklanın, sayfa sayısını azaltın — Menüyü en çok değer üreten sayfalara sadeleştirmek, bu sayfalara trafiği ve dönüşümü kayda değer biçimde artırır.

3. İpucu: Başlık Etiketleri: Tıklanabilirliği küçük dokunuşlarla yükseltin — Başlığa yıl/rapor gibi güncellik sinyalleri eklemek veya gereksiz kelimeleri kaldırmak TO’yu ve trafiği hızla artırabilir.

4. İpucu: Pop‑up’lar: Ücretsiz ve değerli tekliflerle etkileşimi artırın — Zamanlaması iyi, değer sunan pop‑up’lar (örn. ücretsiz webinar/kaynak) kayıt ve dönüşleri ciddi yükseltir.

5. İpucu: Yorum Tazeliği: Düzenli yeni yorum toplayın — Google, yakın tarihli yorumları önemser; personel teşvikleri (çekiliş gibi) yorum akışını artırır ve sıralamayı toparlar.

Danışmanlık hizmetinden yararlanmak için iletişime ulaşabilirsiniz.

Hangi ülke Rusya’ya ambargo koyarsa koysun, en büyük ambargoyu doğa koymuştur.

Rusya’nın tarihsel kaderi, siyasal yaptırımlardan çok, coğrafi ve iklimsel kısıtlarla biçimlenmiştir. Sert kara iklimi, geniş ve zorlu toprak yapısı, ulaşım ve tarım üzerindeki etkisiyle ekonomik üretkenliği tarih boyunca sınırlandırmıştır. Bu doğal koşullar, ülkenin enerjiye ve hammadde ihracatına dayalı tek yönlü ekonomik modelini pekiştirirken, aynı zamanda dış politikada stratejik bağımlılıkların kaynağı olmuştur. Dolayısıyla, “doğanın ambargosu”, yalnızca meteorolojik bir ifade değil; Rusya’nın jeopolitik reflekslerini, kalkınma stratejilerini ve kültürel dayanıklılık anlayışını belirleyen yapısal bir kaderdir.

Tekdüze bir Avrupa ve batı yoktur. Avrupa’nın batısı, doğusu, kuzeyi ve güneyi farklıdır. Aynı şekilde Amerika’da da aynı durumdadır.

Avrupa ve Amerika, sıklıkla “Batı” başlığı altında homojen bir kültürel varlık gibi ele alınsa da, bu yaklaşım tarihsel ve coğrafi çeşitliliği göz ardı eder.

Avrupa’nın kuzeyindeki Protestan çalışma etiği ile güneydeki Katolik toplumsallık biçimleri, doğudaki post-sosyalist dönüşümlerle batıdaki liberal-demokratik gelenekler arasında derin farklar bulunur.

Aynı şekilde Amerika kıtasında da kuzeyin endüstriyel kapitalizmi ile güneyin kolonyal mirası ve kültürel melezliği farklı modernite biçimleri üretmiştir.

“Batı” bu anlamda yekpare bir kültürel kimlik değil, kendi içinde rekabet eden tarihsel bilinçlerin, sınıf yapılarının ve ahlaki kodların çoklu bir bileşimidir.

Sözler ve kelimeler insanın kavram dünyasını inşa eder.

İnsanın dünyayı algılama biçimi, yalnızca duyusal deneyimle değil, bu deneyimin dil aracılığıyla kavramsallaştırılmasıyla şekillenir.

Kelimeler, düşüncenin yalnızca taşıyıcıları değil, aynı zamanda onun sınırlarını belirleyen yapıtaşlarıdır.

Bu nedenle dil, bireysel bilinçle toplumsal hafıza arasında köprü kurar; kültürlerin farklı dünya görüşleri de büyük ölçüde söz varlıklarındaki özgün ayrımlarla ortaya çıkar.

İnsan zihninin inşa ettiği kavramsal evren, dilden bağımsız düşünülemez.

Akılla aklın ötesine geçemezsin.

Aklın hem imkanlarını hem de sınırlarını aynı anda işaret eder. İnsan zihninin rasyonel kapasitesi, kavramsal düşünce ve mantıksal çözümleme üzerinden çalışır; ancak akıl, kendi araçlarını aşan alanlara erişmeye kalktığında paradoksal bir kısır döngüye girer.

Mistisizmden fenomenolojiye kadar pek çok düşünce geleneği, aklın ötesine geçişin ya sezgiyle ya da deneyimsel bir sıçramayla mümkün olabileceğini savunur.

Bu bakımdan ifade, bilginin doğası üzerine kadim soruyu tekrar gündeme taşır: İnsanın sınırlarını çizen şey aklın kendisi midir, yoksa aklın sınırlarını fark edebilme kudreti midir?

Web sitesi yaptırma kararınız, markanızın dijitalde büyümesi için en kritik adımlardan biri. Bu rehberde “web sitesi yaptırmak istiyorum” diyenlerin en çok sorduğu soruları netleştiriyor; maliyetleri, süreleri, doğru altyapıları ve örnek sektör çözümlerini anlatıyorum. Yazı boyunca şu anahtar kavramları işleyeceğiz: web sitesi yaptırma, WordPress site tema kurulumu, e-ticaret sitesi, emlak/çiçekçi sitesi, fiyatları ve yapay zekaya ile alternatif çözümler.

Web sitesi yaptırma süreci: 7 adımdan oluşan net yol haritası

1. Hedef ve kapsamı belirleyin
   • Kurumsal tanıtım mı, e-ticaret mi, emlak/çiçekçi gibi niş sektör mü?
   • Sayfa yapısı: Ana sayfa, Hakkımızda, Hizmetler/Ürünler, Referanslar, Blog, İletişim.
   • Dil ve lokasyon: Türkçe + gerekirse İngilizce/Almanca; çoklu dil ve yerelleştirme.
2. Doğru altyapıyı seçin
   • Kurumsal ve içerik odaklı projeler: WordPress (esnek tema, eklenti ekosistemi).
   • E-ticaret: WooCommerce, Shopify, ikas, Softtr gibi paketler; özel yazılım büyük hacimli yazılımlar.
   • Mikro işletmeler: HTML ve CSS ile hazırlanmış siteler uygundur.
3. Tasarım ve UX
   • Mobil öncelikli (responsive), hızlı (Core Web Vitals), sezgisel menü ve net CTA’lar.
   • Sektör fonksiyonları: Emlak filtresi/harita, çiçekçi varyant/kargo zamanlama, e ticaret sepet/ödeme ve iade akışları.
4. İçerik ve SEO temel konfigürasyonu
   • Anahtar kelime bazlı içerik üretmek ve sayfalar tasarlamak.
   • Teknik SEO: Hız optimizasyonu, şema (Organization, Product), temiz URL’ler, alt/title, meta’lar.
   • Blog stratejisi: Sektör sorularına yanıt veren “alıştırma içerikleri” (örn. emlak alırken dikkat edilecekler; çiçek teslim lojistiği; e ticarette kargo ve iade rehberi).
5. Ödeme, güvenlik ve uyumluluk
   • SSL, 3D Secure, KVKK/çerez uyumu, iade-iptal şartları sayfaları.
   • E-ticaret için: Sanal POS (iyzico, PayTR, Moka vb.), kargo entegrasyonları, stok ve fatura entegrasyonları.
6. Yayın ve ölçüm
   • Analytics/Search Console ve etkin dönüşüm hedefleri.
   • Isı haritası/kaynak raporlarıyla UX iyileştirme (örn. ürün detay sayfasında kayıp noktaları düzeltmek).
7. Büyüme ve pazarlama otomasyonu
   • Google Ads ve Sosyal reklamlar; email/sms/popup otomasyonları; terk edilmiş sepet kampanyaları.
   • İçerik üretim ritmi ve backlink stratejisi.

Web sitesi yaptırma maliyeti: 2026 fiyatları nasıl oluşuyor?

Kurumsal web sitesi yaptırma ücretleri

• Temel WordPress kurumsal çözümler ile başlayabilirsiniz; özel tasarım, çoklu dil desteği, kurumsal blog ve referans modülleri gibi ek özelliklerle projenizi daha kapsamlı hale getirebilirsiniz.
• Web sitesi yaptırma maliyeti; tasarım özgünlüğü, sayfa sayısı, içerik üretimi, SEO ve hız hedefleri, entegrasyonlarla artar.

E-ticaret sitesi yaptırmak ücretleri

• Başlangıç seviyesinde e-ticaret çözümleri (WooCommerce/Shopify/ikas/Softtr) temel kurulum ve gerekli ödeme/kargo entegrasyonlarıyla işletmenizi online satışa hazırlar.
• Orta segment çözümler daha kapsamlı kategori yapısı, kampanya ve kupon yönetimi, iade süreçleri ve çoklu depo yönetimi gibi özelliklerle gelir.
• Profesyonel e-ticaret çözümleri ise yüksek trafik/hacim yönetimi, gelişmiş performans ve kişiselleştirme imkanları ile mobil uygulama opsiyonları sunar.

Yapay zekaya web sitesi yaptırma

• AI site builder’lar ile “yapay zeka web sitesi yaptırma” çok hızlı imkan sunar; aylık planlarla domain/hosting/SSL dahil paketler bulunur. Avantajı: hız ve düşük giriş maliyeti. Dezavantajı: özelleştirme ve özgün UX/SEO derinliği sınırlı olabilir; orta-uzun vadede WordPress/özel yazılıma geçiş planı iyi olur.

Sektörel çözümler: emlak, çiçekçi ve e-ticaret örnekleri

Emlak sitesi yaptırmak

• Zorunlu modüller: Gelişmiş arama/filtre (fiyat, oda, m²), konum haritası, favori, randevu talep, portföy yönetimi.
• Yerel SEO: Semt/ilçe landing sayfaları; “emlak danışmanı + ilçe” anahtar kelimeleri.

Çiçekçi sitesi yaptırmak

• Varyantlar (renk/buket boyu), teslim tarihi/saat seçimi, “aynı gün teslim” etiketi, hediye notu ve kurye/mağazadan teslim senaryoları.
• Bölgeye göre ücret ve teslim kuralları; kampanya sayaçları ve “özel gün” koleksiyon sayfaları.

E-ticaret sitesi yaptırmak

• Sepet sürtünmesini azaltmak (tek sayfa ödeme, üyeliksiz sipariş opsiyonu).
• Terk edilmiş sepet otomasyonu, benzer/ilgili ürün önerileri, kupon ve hediye kartları.
• Çoklu kanal (Instagram Shop, pazar yerleri), hızlı içerik ve kategori SEO.

WordPress site yaptırmak istiyorum: ne zaman idealdir?

• Kurumsal web sitesi, blog/SEO odaklı projeler, içerik pazarlaması planı olan işletmeler için idealdir.
• Avantaj: Geniş eklenti ekosistemi, kolay ölçeklenebilirlik, sahiplik ve taşınabilirlik.
• Dikkat: Güvenlik ve hız için profesyonel kurulum, düzenli bakım ve performans optimizasyonu yapılmalı.

Web sitesi yaptırma zorunluluğu ve dijital yatırımın geri dönüşü

• Günümüzde “internet sitesi yaptırmak istiyorum” diyen firmalar için web sitesiz kalmak, arama ve keşif kanallarında görünmez olmak demektir. Doğru yapılandırılmış bir site; organik görünürlük, uygun dönüşüm maliyeti ve sürdürülebilir müşteri edinimi sağlar.

Sıkça Sorulanlar Sorular

S: Web site yaptırmak istiyorum, ne kadar sürer?
C: Kapsama göre 2–8 hafta. Entegrasyon ve çoklu dil projeleri süreyi uzatır.

S: Web sitesi yaptırma fiyatları nasıl netleşir?
C: Tasarım kapsamı (tema vs özgün), içerik üretimi, entegrasyonlar (ödeme/kargo/ERP), hız/SEO hedefleri, bakım/destek planı toplam maliyeti belirler.

S: Yapay zeka web sitesi yaptırma mantıklı mı?
C: Hızlı ve deneme için mantıklı; özgün marka deneyimi ve SEO derinliği için orta vadede WordPress/özel yazılım önerilir.

S: Siteyi yaptırdıktan sonra nasıl büyütürüm?
C: Blog ve içerik takvimi, Google/Sosyal reklamlar, otomasyonlar (email/sms), düzenli UX/SEO iyileştirmeleri.

Ahmet Çadırcı ile tanışın—kurumsal, e ticaret ve WordPress çözümleri

Web sitesi yaptırmak isteyen firmalar için uçtan uca hizmet veriyorum:

• Kurumsal web sitesi yaptırma: özgün tasarım, çoklu dil, hız ve SEO odaklı yapı.
• WordPress site yaptırma: tema + özel geliştirme, güvenlik ve performans optimizasyonu.
• E-ticaret sitesi yaptırmak: WooCommerce/Shopify/ikas/Softtr kurulumları, ödeme/kargo entegrasyonları, kampanya ve otomasyon.
• Sektörel çözümler: emlak sitesi yaptırmak, çiçekçi sitesi yaptırmak gibi niş kurgular.
• Yapay zekaya web sitesi yaptırma: hızlı yayın ve pazar testi; büyüdükçe profesyonel mimariye geçiş.

Hemen iletişime geçin

• İletişim Formu: Hızlı keşif görüşmesi ve ücretsiz fiyatlandırma.
• Demo ve referanslar: Talep üzerine sektör bazlı örnekler.

İletişim formunu doldurun; 48 saat içinde projeniz için net yol haritasını ve fiyat teklifini paylaşayım.

Yaşam fiziktir, yasaları vardır. Bu sözün hem bilimsel hem de islami açıdan iki açıklama yer almaktadır.

Yaşamın fizik yasalarıyla açıklanabilirliği, modern bilimde “indirgemecilik” tartışmasının merkezinde yer alır.

Termodinamikten kuantum mekaniğine uzanan fiziksel ilkeler, canlılığın enerji dönüşümleri ve madde organizasyonuyla nasıl varlık bulduğunu açıklar.

Ancak yaşamı yalnızca fiziksel yasalara indirgemek, biyolojik özgünlüğü ve karmaşık sistemlerin ortaya çıkışını göz ardı etme riskini taşır.

Burada asıl mesele, yaşamın fizik yasalarıyla uyumlu olduğu kadar, bu yasaların sınırlarını zorlayan kendine özgü örgütlenme biçimleri geliştirmesidir.

İslam düşüncesinde yaşamın “fiziksel yasalarla” anlaşılması, kader ve sünnetullah kavramlarıyla ilişkilidir.

Kur’an’da Allah’ın evrene koyduğu düzen ve ölçü (mizan) vurgusu, doğa yasalarının ilahi iradeyle sabitlendiğini gösterir.

Böylece yaşamın fiziksel düzenlilikler içinde akışı, tesadüfî değil, ilahi hikmetin görünür tezahürü olarak okunur.

İslam filozofları, özellikle İbn Sina ve Farabi, yaşamı hem maddi hem de metafizik boyutlarıyla ele alarak, fizik yasalarını ilahi düzenin bir parçası olarak yorumlamışlardır.

Bu bakış açısı, modern bilimin doğa yasalarını keşfetmesini, İslam düşüncesinde “Allah’ın koyduğu kanunların açığa çıkarılması” şeklinde anlamlı kılar.

İbrahim Kalın’ın Barbar, Modern, Medeni (Medeniyet Üzerine Notlar) kitabından önemli konuları paylaşıyorum. Bu kitapta dikkat çeken başlıkları sizler için özetledim.

Günümüzde gerçek ile taklit arasında büyük bir savaş yaşanıyor. Orijinal olan, kopyalar ve simülasyonlar tarafından gizleniyor. Gerçeğe ulaşmak için önce sahte kopyalardan uzaklaşmak gerekiyor.

Medeniyet Tanımı ve Özellikleri

Medeniyet refah ve imkan üreten sistemi ifade eder. Ancak medeniyetin tek bir tanımı yoktur. Katmanlı bir yapıya sahiptir. Bu nedenle anlaşılması zordur.

Modern sanayi toplumları barbar olabilir. Daha az refaha sahip toplumlar ise daha medeni olabilir. Medenilik ile maddi güç arasında doğrusal bir bağ yoktur.

Medeniyet tek düzende gelişen bir süreç değildir. İçinde birçok sıkıntı barındırır.

Coğrafyanın Önemi

Coğrafyayı göz ardı ederek toplumları anlamak mümkün değildir. Kültürleri, devletleri ve medeniyetleri kavramak için coğrafya şarttır.

Büyük İskender devletini cihan hakimiyeti haline getirmek için doğuya seferler düzenlemiştir.

Batı Medeniyetinin Krizi

Batının medeniyet adına söyleyeceği söz tükeniyor. İslam dünyası o sözü arıyor.

Holokost modern rasyonelitenin karanlık yüzünü gösterdi. Gaz odaları, verimlilik ve istatistikler büyük bir cinayete dönüştü.

Oswald Spengler “Batının Çöküşü” kitabında önemli tespitler yaptı. Birinci Dünya Savaşı Batının siyasi değil, metafizik tükenmişliğini gösterdi. Bu savaşı Avrupa’nın iç varlık savaşı olarak görebiliriz.

İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa çıkmazda kaldı. Amerika yeni bir Roma gibi kurtarıcı rolü üstlendi. Avrupa’nın köhne zihniyetinden kurtarma misyonu aldı.

Ahlaki İlkeler

Ahlak temel ilkeleri evrensel ve sabittir. Cinayet, yalan, hırsızlık ve zulüm her yerde yanlıştır. Sadece cezalar zaman ve mekana göre değişir. Cezalandırma ilkeleri hiçbir zaman değişmez.

Aristoteles’e göre bir şeyin doğasını bilmek, nedenini bilmektir.

Mutluluk ve Adalet

Mutluluğa giden yolu tıkayan her şey salt kötülüktür.

Külli akıl en doğru ölçüttür. Adaletin terazisidir.

Yeniden Diriliş Şartları

İslam dünyası yeni bir medeniyet hamlesi yapacaksa önce insanı ıslah etmeli. Toprak ve zaman ikinci plandadır.

Bir medeniyette insan bozulursa her şey gider. Her şeyin çaresi var ama insan bozulursa çaresi yoktur.

Emperyalizm ve Doğu-Batı İlişkileri

Emperyalizm bedenden önce ruhları köleleştirme programıdır.

Batı Doğu’yu küçük görmek için mitolojik hikayeleri öne çıkardı. Bilimsel ve felsefi çalışmaları geri plana attı.

Said Halim Paşa Türk-İslam medeniyetinin sıkıntısını şöyle açıklar: “Elemli buhranımızın tek sebebi kendi medeniyetimizi tanımamak ve Batı medeniyetine kayıtsız şartsız girmek gayretidir.”

İnsanın Sosyal Doğası

Aristoteles bu konuyu şöyle açıklar: “Bir toplulukta yaşayamayan ya da kendi kendine yeten kişi ya hayvandır ya da tanrıdır. Böyle bir kişinin şehir-devletinde yeri yoktur.”

İç Dinamiklerin Önemi

Medeniyetin yaşaması iç dinamiklerini diri tutmasına bağlıdır. Çöküş dışarıdan değil içeriden başlar. Batında olan zahire yansır.

Simone Weil güzel bir benzetme yapar: Ağacın derin köklere sahip olmasını sağlayan enerji semadan gelen ışıktır. “Ağacın kökleri gerçekte göktedir.” Gök ile bağını koparanın kökleri kurmaya mahkumdur.

Sümer, insanlık tarihinin en önemli kırılma noktalarından biridir. Bu medeniyet, bugünkü yaşamımızın temellerini atan devrimci buluşlar yapıştır.

Sümer Medeniyetinin Buluşları

Sümerler birçok önemli buluş yapmıştır:

• Devlet düzeni
• Yazı sistemi
• Okul ve eğitim
• Tekerlek ve araba
• Yelken ve yelkenli gemiler

Yazının İcadı: En Büyük Devrim

Sümerlilerin en büyük başarısı yazıyı icat etmeleridir. Bu buluş, bilginin aktarılmasını ve saklanmasını mümkün kıldı.

Sümer Dini ve Tapınaklar

Sümerler yerleşik hayata geçti. Bu değişimle birlikte tapınaklar ortaya çıktı. Sümer, din devleti olarak yönetilirdi.

Sümer Eğitim Sistemi

Sümerler eğitime önem verirdi. Çocuklar altı yaşında okula başlardı. Bu gelenek bugün hala devam eder.

Sümer okullarında şu dersler verilirdi:

• Okuma
• Yazma
• Müzik
• Hesaplama

Sümer Dilinin Özellikleri

Sümerce karmaşık bir dildir. Bu dil birçok dilin özelliklerini içerir. Bugünkü dillerin bir kısmı Sümerceден etkilenmiştir.

Sümer Medeniyetinin Etkisi

Sümer medeniyeti diğer medeniyetleri etkiledi:

• Mısır medeniyeti Sümer’den etkilendi
• Bütün yazı sistemleri Sümerceден çıktığı düşünülür
• Sümer dili 5000 yıl boyunca kullanıldı

Gılgamış Destanı

Gılgamış destanı Sümer’in önemli eserlerindendir. Bu destan birçok dile çevrildi. Babil, Asur, Hitit ve Sami metinlerinde de yer alır.

İlk hükümet MÖ 3600 yılında kuruldu. Sümer’den günümüze kast sistemi de geldi. Bu sistem Hint, Yunan, Roma ve Avrupa’da görülür.